..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Yazar yaz yazmay baka insanlara gre daha zor yapan insandr. -Thomas Mann
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Sanat ve Sanatlar > Salih Zeki avdarolu




7 Mays 2020
Lle Devri Nin nemli Bestekrlar  
TANBUR MUSTAFA AVU VE DERLER

Salih Zeki avdarolu


Osmanl dnemi geleneksel mskmizin bata TANBUR MUTAFA AVU olmak zere dier bestekarlarnn incelendii bir yaz...


:AACD:

Klsik muskimizin szl eserler formundan bir dal olan ark o zamana kadar hep kr, beste, ar ve yrk semi formlarnn glgesinde kalm idi. ark her ne kadar baat form niteliini daha sonraki yllarda Hac Arif Bey le kazanacaksa da, Lle Devrinde iirde Nedim in muskdeki izdm olan Erken gelmi bir Pop-Mzikinin :Tanbur Mustafa avuun,stanbullu zerfetiyle Halk Musksi ni ustaca meczederek ortaya koyduu sentez le adeta geleneksel muskmizi halkla buluturmutur. Bir anlamda divan iirinde Nedim ne ise, Mustafa avu da mskde odur. 1

Trkiye topraklarnda geleneksel msknin poplerlemesinde nc admlarn her ne kadar ark formunun gelitirilmesi olarak grlse de :
.18. yzylda klsik formuna ulaan Trk musksinin poplerlii o dnem iin aka ortadadr. Mevlid in ve Bayram Tekbr inin (Saltanatl Tekbr) bestelenii, yani toplumun byk ekseriyeti tarafndan genel kabul grm szlerin mzik ile icras bunun bir gstergesidir.Yine klsik Trk Msksi nden neet eden ve klsik slbun ar anlatmndan syrlarak, halkn daha kolay anlayabilecei eserler olan ark formu, o dnem iin popler mziin ilk rnei saylabilir. Ancak, Hac Arif Bey (1831-1885) in mcidi olduu bu mzik iin gnmzde poplerden ziyade klsiktabiri uygun bir tanmlamadr. Dolaysyla popler olann zaman iinde-toplumda genel kabul grmesine bal olarak-klsik bir zellik kazandn sylemek mmkndr 2

Mustafa avu Endernda eitim alacak ve sonrasnda Osmanl saray sistemi iinde avu luk rtbesine kadar ykselecektir. Bestekrl yannda ayn zamanda iyi bir airdir ve neredeyse btn arklarnn gfteleri kendisinindir. Gftelerini zamann geerli vezni, aruz un hilafna, hep hece vezni ile yazdndan; onu geleneksel mskmiz iinde, bir ak ozan olarak kabul edebiliriz. O zamana kadar mskmizde hkm sren ar bal, vakur, hznl ve melnkolik armlar yerine, Mustafa avu un arklar;

son derece zarif, h, samim, biraz ili, nktedan ve akcdr. Byleyici ok gzel namelerle rl arklar, en klsik muhitlerden, en mtevz halk tabakalarna kadar her muhitte byk rabet grm ve ok sevilmitir. 35 arksnn ara namesini Dr.Subhi Ezgi , Dk zlfn diye balayan, belki en mehur arksnn pek parlak aranamesini de d Nevres Bey yapmlardr 3

Eserlerinin btnne baktmzda; ok deiik makamlar kullanmakla birlikte arlkl olarak Uk, Beyt, Hzzm , usl kalplar olarak da Yrk aksak ve dyeki tercih etmitir. Aradan 300 yl gibi bir zaman gemesine ramen Hisar-Bselik/ Dk zlfn meydne gel, Beyat/kalm sayd- ikre, Sebep ne bakmyor yzme Isfahan/Fesleen ektim; gl bitti, Sab/Bir esmere gnl verdim, ehnz/Frsat bulsam, yre varsam, ehnazbselik/Kksu da grdm seni, Uk/Gitti de gelmeyiverdi bata olmak zere gnmze kadar gelmi toplam 36 arklk dier btn eserleri de tazeliini koruyarak ve zevkle dinlenilmektedir.

Gerekte XVII. yzyl ortalarndan XVIII. yzyl sonlarna kadar geen 1,5 yzyl, sadece MUSTAFA AVUޒ uyla deil; KUTBNNY OSMAN DEDE, muhteem klsikler ZAHARYA,TAB, EBBEKR AA, SNEKEMN/(Rza Efendi den (1780-1852) nce kemn olarak bilinen AHMED ELEB (Kantemir in hocas ve 1799 da ilk sne kemann Saray a aldrtan sanatkr)SMAL EFEND, CAFER AA, CORC, HIZIR AA, MRON, ZAK, TODOR, HAMPARTSUM, BRAHM AA, AL AA gibi sanatkrlarn hepsi snekemn dr 4

Lle Devri nde Tanbur Mustafa avu dnda Tab i Mustafa Efendi(.1770), Enf Hasan Aa (1607-1662), Ebbekir Aa(.1759), Kara smail Aa(.1724) , Dilhayat Kalfa(1710-1780), Kutb- Nyi Osman Dede(1652-1730) gibi dier byk bestekrlar da gerek klsik izgide, gerekse dnemin getirdii deiim dorultusunda eserler vermilerdir. Bunlardan Ebbekir Aann Segh/Etti o gzel ahde vef, Tabi i Mustafa Efendi nin Bayat-Yrk Sem/ Glyzllerin evkne gel n edelim, Hseyn-Nak Yrk sem/Ben gibi sana k- ftde bulunmazisimli eserleri rnek olarak gsterilebilir . Kutb- Ny Osman Dede nin Miraciyesi ise, Trk tasavvuf msksinin emsalsiz bir heseridir.

1730 da Patrona Halil isyan ile son bulacak olan Lle Devri, o tarihten sonraki Batllama ve deiim hareketlerine uygun bir zemin hazrlayacaktr.
Patrona Halil syannn bir benzeri ondan bir sre nce 1669 senesinde Rusyada yaanr. Bizde II. Mahmudun yapaca reformlar iin rnek ald Rus ar Petroya kar da lkede bir ayaklanma ba gsterir. Ancak Petro bu isyan kanl bir ekilde bastrr. Bu isyan, ayn zamanda Osmanl nn Batllama abalar iin bir sre daha bekleyeceinin iareti olacaktr.

Geri bu isyan Lle Devri dediimiz dnemde giriilen politikay deitirmez; III. Ahmedi deitirir, ama onun yerine geen I.Mahmud, isyan karanlar yok ettikten sonra, kalnan yerden devam eder. Ama kalnan yer de, devam da, Petronun giriiminin yannda son derece clzdr 5



1 Yaln TURA,Trk Musksi nin Meseleleri, Pan Yaynclk, stanbul, 1988, s.25
2 Yahya Kemal TATAN, Tegannden Irlamaka Musknin Serencam, Kpr Dergisi, 1999 Yaz says, say:67
3 Ylmaz ZTUNA,Trk Musksi Ansiklopedisi, Mill Eitim Basmevi, stanbul, 1974, C.II, s.46
4 Cnuen TANRIKORUR,Osmanl Musksi,Osmanl Medeniyeti Tarihi, Zaman Gazetesi Yay., stanbul, 1999, c.2, s.508
5 Murat BELGE, Batllama:Trkiye ve Rusya, Modernleme ve Batclk, letiim Yaynlar, stanbul, 2002, C.3,s.44

https://wordpress.com/post/ferahnak.wordpress.com/470



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn sanat ve sanatlar kmesinde bulunan dier yazlar...
Bir u Beyi : Mnir Nureddin Bey
Endls slam Devleti Medeniyeti inde Elbette Muski de Vard
1930 Lu Yllarda Muskimize Ynelik Tasfiye ve Ayar Sonras Aralanan Kap le Tanp Dost Olduumuz Arap Muskisi ve Arap Filmleri Maceramz
Vefatnn 21. Senesinde Mskmizde Bir Ekol, cr ve slp bidesi: Bekir Sdk Sezgin
Yahya Kemal iiri" Nin Muskimizdeki Yeri
Osmanl Msksinin pi ekiliyor
Sadrzam Rmi Mehmed Paa ile Mzikolog - Bestekr Dimitrius Kantemirolu Dostluu
Necip Fzl - Nzm Hikmet
Byk Gezginimiz Evliya elebi" Nin Seyahatnamesi inde Yer Alan Muski Bilgileri tibariyle Akademik Adan ncelenmeli ve Deerlendirilmelidir.
Doumunun 170. Ylnda Muskimizin Bir Byk Gfte airi: Mehmet Sdi Bey (1839 - 1902)

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Mukaddes Kitabmzdaki yetler ile Tarih Veriler Inda: Trkiyede Yahudicilik Hareketleri
Cumhuriyet' n Radikal 'nkilplar '' Srecinde Tarihi Musikimiz de Payn Almt
Necip Fzl" da "Peygamber" Ak….
2. Adam smet nn' Nn Mzik ile likisi
Osmanl Dmanl Cumhuriyet Hkmetine Osmanl Ariv Belgelerini Dahi Hurda Kat Deerinden Sattrmt
Yazlnn 600. Ylnda Sleyman elebi" Nin "" Mevld"
Ezan Bundan Tam 70 Sene nce Tekrar rab a Okunmaya Balanmt.
2. Adam smet nn Nn Cumhurbakanl Dneminde Kltr, Sanat ve Muski
Trk Muskisi' Nin Okullarda retim ve Radyolarda Yayn Yasaklar Sonrasnda Arap Filmlerindeki Mziklerin Mziimizin Arabesklemesine Etkileri
nc Selim Devrinde Trk Musikisi

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Vefatnn 67. Ylnda Ziya Osman Saba Y Rahmetle Anyoruz... [iir]
ki Bedene Tek Ruh [iir]
Ad Konulmam Duygular [iir]
Ak Bir Terennm se [iir]
Hayal Bazan Gerei Aar [iir]
Sensizlik Beyitleri [iir]
Yamuru Beklerken [iir]
Her ey Gemite Kald [iir]
Vesvese [iir]
"" Mzi Kalbimde Yaradr "" [iir]


Salih Zeki avdarolu kimdir?

Otuz yldan fazla bir sredir Geleneksel Trk Muskisi eitimi aldm. skdar Muski Cemiyeti' nde 20 yl korist - solist olarak grev yaptm. Bu gz Trk Muskisi zerine makaleler yazyorum. (bkz. www. musikidergisi. com)

Etkilendii Yazarlar:
N.Fazl , C.Meri, B.Ayvazolu,


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Salih Zeki avdarolu, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.