..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
ine koyabilecein bir karanln olmadan, bir n olamaz. -Arlo Guthrie
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Eletiri > Toplum ve Birey > Erdem lker




27 Aralk 2023
yi ve Ktnn Sava  
Y VE KTNN SAVAI

Erdem lker


remek domu olmann intikamdr.


:AFC:
Y VE KTNN SAVAI

nce iyi ve kty tanmlamak gerekir ki bu tanm tamamen bo, yzeysel ve hatta biraz da sezgisel olur. Kt eyler olarak grdmz eyler, bize kt gelen yapana ise pek de kt gelmeyen eyler olabilir.
Tamamen tarafsz olarak tam videonun ortasndan bir hapishane avlusunda baka mahkumlar tarafndan ldrlmekte olan birisinin videosunu izlediinizi dnn.

O mahkumu ldrenler kt mdr?

Mahkum devletin, dolaysyla bizdeki tabiri ile ty bitmemi yetimin parasn gasp eden bir brokrat ise ? Peki bu cinayeti ve lin giriimini izleyen gardiyanlar kt mdr ? Yoksa mdahale edip o adam kurtarrlarsa m kt olurlar ? Peki ya adam masumsa, iftiraya kurban gittiyse ? Ya da adam bunu yapmaya eteler yznden tehdit ve antajlar ile zorlanmsa? Ya bu tehdidi yapan ete eleman bu geliri elde etmezse stleri tarafndan infaz edilecek ise ? Birilerinin terristi bakalarnn zgrlk savalardr gibi bir paradoks tam da bu sebepten ortaya kmyor mu?

Motivasyonlar eylemleri hakl yada haksz, iyi yada kt klar m ?
yilerin karsna ald ktler kendilerini iyiler olarak nitelendirerek karsna geenleri ktler olarak nitelendirir. Bu iki taraftan hangisinin iyi ya da kt olduuna dair tanm eit oranda deersizdir. Ayn ekilde dardan bakan gzler iinde yaplan gzlem esasnda ayn oranda deersizdir nk taraflar konumlandrrken kendi menfaatleri erevesinde ekillenmi ahlaki yaps bunda etkili olacaktr ve samimiyetle beyan ettii fikrin tam tersi de dardan gzlemleyen bir bakas tarafndan beyan edilebilir.

O zaman diyebilir miyiz iyi ve kt yoktur?

Hadi dedik var sayalm, o zaman katilleri, tecavzcleri, su ileyenleri, zalimleri ne yapacaz? Onlara ne diyeceiz? Sosyopat diyelim.
Maln mlkn fakire fukaraya datan, baka insanlar iin kendi konforundan, yaantsndan geip kendini bu gibi eylemlere adayanlara ne diyeceiz? Empatik diyelim

Sosyopat empati yeteneinden tam olarak yoksun, empatikler ise zgecilikle sarlp sarmalanm kiilik.bEsasnda bakldnda iki tarafnda kendi ykmna, kendi felaketine doru gittiini grrz. Ama farkl motivasyonlarla.
Sosyopat ucunda lm olan savalara kavgalara girer, bireysel zarar yahut ykm kolayca dnsel olarak teler veya umursamaz. Onun iin bireysel tatminleri ve dmanlklar n plandadr.

Empatikler ise tam tersi motivasyon ile kendi felaketine doru gider. Maddi manevi durumunu aaya ekme pahasna zgeci davranlar ve tutumu sergilemeye devam eder.

Bu durumlar insann gncel hayatn yaarken akl etmedii, bilin altnn ynlendirmeleri ile ekillendirdii ksa, orta ve uzun vadeli yaam hedeflerini belirler ve nihayetinde kii kendisini setii kiilik yapsnn tatminleri ile birlikte bir yandan da pimanlklar ve ykmna doru ynlendirir.
Bu hayat yaamak zor, nasl birisi olacanza karar vermek zor. Tercihleriniz deneyimlerle baarszla uradka o tercihleri deitirmek zor. Girilen bir sosyal statnn ya da kiilik kalbnn dnda hareketlerde bulunmak da zor.
En kolay ise numara yapmak. Aldatmak ve yalan sylemek. nsann bulduu tm kmazlar iin klf uydurabiliyor olmas, en azndan uydurmaya yeltenmesi artk genetiine ilemi bir yalancl ortaya kartyor. Evli bir kadnla seviirken kocasnn aniden eve gelmesi ile su stnde baslan adamn yanl anladnz, aklayabilirim argman buna bir rnektir. ledii tm cinayetler ispatland halde masumiyet iddiasnda bulunan kiinin ifadesi de, idam edilirken son sznn bile byle olmas da buna rnektir.
Kandrmak.

ncelikle insan kendisini, sonra karsndakini kandrr. Karsndaki kanmasa bile kendisini kandrmaya devam eder. En nihayetinde de kendi att yalana inanr hale gelir.

En zalim eylemleri yapan, yapabilecek ftratta olan insanlarn tam tersi bir kiilik grnts izdiini defalarca grmzdr. Buna siyasetiler rnektir. Hizmet ediyorum derken tamamen kendisine alan, koruyorum derken zarar veren kiiliklere gzel rnekler vardr. Aksi bir durumda yada devrimde ilk idam edilecek kiinin kendisi olduunu bildii halde byle yaamaya devam ederler. Yakn tarihte Avrupa da ve Arap lkelerinde rnekleri grlmtr. Son ana kadar ayn motivasyon ile yaamak
Tam tersine rnekler de bulunur, i yerini kapatsa zarardan kurtulacak olan patron iileri kovmamak iin sonuna kadar gider ve batar mesela ya da son parasn dilenciye yada bir yardm etkinliine verip kendi a uyuyan fakirler.
Bunlarn hepsinin z tatmindir. Kendini nasl birisi olarak gstermek istediin, aslnda ne yapyor olduun, bunu yaparken de kendi felaketine vitesi ne oranda arttrdn ile alakaldr bunlar. Peki iyi ve kt yoksa, yaam da tatminlerle dolu ise o zaman insan neden direksiyonu hep kendi felaketine doru krar ?

Devaml aldatan bir kadn eninde sonunda kocasna yakalanacan dnr, yakalanrsa sonunu tahmin eder ama yine de yapar erkek de ayn ekilde. Bir grup insan toplanr ve yenmesi imkansz bir dmana sava aar, sonunda telef olur giderler. Bir hrsz aldklar ile doymakszn almaya devam eder sonunda aldklarn yiyemeden yakalanr. Bir tecavzc sutan yrtamayacan bildii halde eylemini yapar.
Peki; neden, neden, neden?

Bunu salaklk, hrs, doyumsuzluk, bana birey olmaz naslsaclk gibi basit argmanlarla aklayabilir miyiz? nk insanlar yaantsna dair her eyden nefret ediyorlar. Kendilerine itiraf edemedikleri nefretleri var. nsanlar kendi kendilerine katlanamadklar iin ve etrafndakilere de katlanamadklar iin, cevabn bilmedikleri kimsenin de bilemeyeceini bildikleri sorular dnp durmamak iin kendilerini neyle en ksa yoldan ve az dnerek hrpalayacaklar ise o yolu seiyorlar. Bu kendilerine sorulmadan ekilip karldklar ve getirildikleri dnyadan yedikleri kazn acsn da ayn veya benzer kaz yemesi iin ryorlar.

remek domu olmann intikamdr.

yi ya da kt diye bir ey yok, aslnda empatik yada sosyopat diye de bir ey yok. Bireysel tatminler var. Bireysel tatminlerin zgrlkler ya da dier bireylerin tatminine giden yollarn kesitii noktalarda iyi yada kt gibi tanmlarn domas var.

Bir yaam bir de lm var, ikisinin aras ise bu yaznn ya da her hangi bir yaznn anlatamayaca kadar kemeke.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn toplum ve birey kmesinde bulunan dier yazlar...
Gerek
Muasr Medeniyete Erme
Corafya - Ak - Kader
lm ve htimaller zerine
Mutluluk ve Huzur
lm Unutarak Yaamak
Yazarn Okuyucuya haneti

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Yoksun [yk]
Selen [yk]
Zaman Yolcusu [yk]
Gerek [yk]
bret [yk]
Kimsesizler Mezarl Blm 1 [Roman]
Kimsesizler Mezarl 3. Sezon Blm 22 [Roman]
Kimsesizler Mezarl 2. Sezon Blm 18 [Roman]
Kimsesizler Mezarl 2. Sezon Finali [Roman]
Kimsesizler Mezarl 3. Sezon Blm 25 [Roman]


Erdem lker kimdir?

Hakkmda bilmek istediiniz her ey, duymak dahi istemediiniz her eyle birlikte bu hikayelerin, kitaplarn iine dalm durumda. Buraya onlarla alakal damtlm bir zet kartp yazmak sizi kolaycla ynlendirmek olur. Buraya gelenlerin tek bilmesini istediim sizler iin aldm riskler. Karanlk hikyeler anlatmak, garip ykler yazmak, fantastik, gerilim ve korku dnyasnda olmak zihni trl dnce yaplarna girmeye, olgular sorgulamaya, dnyay ve hayat baka bir gzle bakmaya itiyor insan. Hem de metrobse canhra bir ekilde binmeye alan magandann arkadan lgnca ieriye doru itmesi gibi. Bunun sonucu olarak da ortaya hikyelerle birlikte bazen monolog beyin frtnalar da kyor. te bu noktada ben, bizzat kendim, ahsm ve tekilerim ile fikir birliine vardmz u oldu. Baz karalamalar, baz hikye ve kitaplar paylaalm ve ben olmayanlar da okusun. Okusun ve her kitap ya da hikye ya da makale ile bir yolculua ksn. Karanlk, kasvetli, iinde yabanc hissedip kefetmeye bazen korkacanz, bazen sabrszlanacanz dnyalara yolculuunuzda kolay gelsin. Merakna engel olamayanlar ve belasn arayanlar tm yollarn kesitii o souk yerde bekliyor olacam.

Etkilendii Yazarlar:
stephen king, j.r.r tolkien, isaac asimov


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Erdem lker, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.