Vah Türkçem Vahh!

Türkçesi varken yabancı olan kelimenin kullanılmasına günümüzde oldukça sık rastlanıyor ve bu oldukça hızlı bir şekilde de yayılıyor. Peki, neden Türkçesi varken yabancı olan kelimeyi kullanıyoruz?

yazı resim

Türkçesi varken yabancı olan kelimenin kullanılmasına günümüzde oldukça sık rastlanıyor ve bu oldukça hızlı bir şekilde de yayılıyor. Peki, neden Türkçesi varken yabancı olan kelimeyi kullanıyoruz?

Yabancı dillere özenme; Osmanlı zamanında Farsçaya-Arapçaya, kısa bir süre önce Fransızcaya ve son 45-50 yıllık zaman diliminde ise İngilizceye kaymıştır. Bunun sebebi olarak bilim dilinin İngilizce olması gösteriliyor. Fakat olaya dikkatli baktığımız zaman bilim dilinin İngilizce olmadığı, aksine İngilizce gibi bir dilin bilim için hiç uygun olmadığını görüyoruz.

Farklı yöntemlerle kendi dilimizdeki kelimeleri unutmamız ve yerine yabancı kelimeleri kullanmamız sağlandı. Fakat artık yabancı kelime kullanmak toplum içinde bir fark olmaktan çıktı hatta artık bizler tarafından ayıplanır duruma geldi. Günümüzde " organisation un Türkçesi ne?" dediğimiz zaman karşılık olarak organizasyon. Ya da " 'ambulance' ne demek?" dediğimiz zaman ambulans cevabını alıyoruz. Dilimize yapışmış o kadar saçma sapan kelimeler var ki! Artık bunları dilimizden kazıyıp atmanın zamanı gelmiştir.

ÖRNEK:

Yıl: 1965
"Karşıma âniden çıkınca ziyâdesiyle şaşakaldım. Nasıl bir edâ takınacağıma hükûm veremedim, âdetâ vecde geldim. Buna mukâbil az bir müddet sonra kendime gelir gibi oldum, yüzünde beni fevkalâde rahatlatan bir tebessüm vardı.Üstümü başımı toparladım, kendinden emin bir sesle 'akşam-ı şerifleriniz hayrolsun' dedim."

Yıl: 1975
"Karşıma birdenbire çıkınca çok şaşırdım.Ne yapacağıma karar veremedim, heyecandan ayaklarım titredi. Ama çok geçmeden kendime gelir gibi oldum, yüzünde beni rahatlatan bir gülümseme vardı. Üstüme çeki düzen verdim, kendinden emin bir sesle 'iyi akşamlar' dedim."

Yıl: 1985
"Karşıma âniden çıkınca fevkalâde şaşırdım. Nitekim ne yapacağıma hükûm veremedim, heyecandan ayaklarım titredi. Amma ve lâkin kısa bir süre sonra kendime gelir gibi oldum, nitekim yüzünde beni ferahlatan bir tebessüm vardı. Üstüme çeki düzen verdim, kendinden emin bir sesle 'hayırlı akşamlar' dedim."

Yıl: 1995
"Karşıma birdenbire çıkınca çok şaşırdım. Fenâ hâlde kal geldi yâni. Ama bu iş bizi bozar dedim. Baktım o da bana bakıyor, bu iş tamamdır dedim. Manitayı tavlamak için doğruldum, artistik bir sesle 'selâm' dedim."

Yıl: 2006
"Âbi onu karşımda öyle görünce çüş falan oldum yâni. Oğlum bu iş bizi kasar dedim, fenâ göçeriz dedim, enjoy durumları yâni. Ama concon muyum ki ben, baktım ki o da bana kesik. Sarıl oğlum dedim, bu manita senin.. 'Hav ar yu yavrum?'

Yıl: 2026
"Ven ay vaz si hör, ben çok yâni öyle işte birden. Off, ay dont nov âbi yaa. Ama o da bana öyle baktı, if so âşık len bu manita. 'Hay beybi..'"

Aşağıda günlük yaşamda sık sık karşılaştığımız ve kullanılmasının artık ayıp olarak gördüğümüz sözcüklere karşılık küçük bir sözlük hazırladım

ÖRNEK:2-

Ambulans: Cankurtaran

Trend: Gidiş, Gidişat

Erozyon: Toprak Aşınması

Kabine: Bakanlar Kurulu

Medya: Yayın-Basın

Dizayn: Tasarım

Fast Food: Tez Yemek

Servis: Hizmet

Filtre: Süzgeç

Mobil: Gezgin

Termik: Isıl

Radikal: Aşırı

Brifing: Bilgilendirme

Miting: Toplantı

Politika: Siyaset

Market: Bakkal, Çarşı, Pazar

Star: Yıldız

Süper: Ülken, Üstün, Koca

Şanslı: Bahtlı, Bahtı Açık

Sosyal: Toplumsal

Sprey: Püskürteç

Deterjan: Arıtmaç

Fuel Oil: Yakıt Yağ

Petrol: Neft

Shopping Center: Alışveriş Merkezi

Stant: Tezgâh, Sergi

Bariyer: Engebe

Operatör Dr: Cerrah

Dekor: Süs

Üniversite: Evrenkent

Kampus: Yerleşke

Sponsor: Destekçi

Antik: Eski

Aktif: Etkin, Faal

Pasif: Edilgen

Galeri: Sergi

Spesiyal: Özel

Terör: Tedhiş

Terörist: Tedhişçi

Transfer: Aktarma

Defans: Savunma

Korner: Köşe

Enternasyonal: Uluslar Arası

Detay: Ayrıntı

Pozisyon: Durum, Konum

Reyting: Sıralama

Air Lines: Hava Yolu

Final: Son, Son Sınav

Vize: Ara Sınav

Lider: Önder

Alternatif: Seçenek

Legal: Yasal

Organize: Düzenlemek

Organizasyon: Örgüt, Topluluk

Deklarasyon: Beyanname

Ekonomi: İktisat

Prestij: İtibar

Doküman: Belge

Komisyon: Encümen

Komisyoncu: Aracı

Ambargo: Yaptırım

Sektör: Kesim

İzolasyon: Yalıtım

Agresif: Saldırgan

Operasyon: İşlem, Ameliye

Format: Biçim

Kompozisyon: Hitabet, Tahrir

Egzersiz: Alıştırma

Favori: As

Favori(yüzdeki): Duluk

Alarm: Uyarı

Otomatik: Öziş

Biyoloji: Dirilbilim

Sinema: Beyazperde

Başa Dön