..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Bir klasik herkesin okumu olmay istedii ancak kimsenin okumay istemedii eserdir. -Mark Twain
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Felsefe > Bayram Kaya




17 Ekim 2021
Kurucu nann Temelindeki Kolektifi Oluumlar 20  
Bayram Kaya
Makro dnyay tetikleyip ateleyen de mikro dnyadr. Ancak makro dnyada eser myesser ilikisi kurulursa da bu sylem de grecedir. Kolektif ina kiinin deil kolektif gcn eseridir. Kolektif g kiide yoktur. u halde kii deil kolektif g inacdr. nacs olmadnz ve sizin dnzda olan kuvvetten tr siz de inann sahibi deilsiniz.


:EAC:
Ya mlkten yoksun olmakla, mlk sahibinin mlk iinde mlk sahibi iin (mlk sahibinin huzur hakk iin) alanlarn yarn yeniden almalar iin harcadklar ve harcanan zorunlu ve temel enerjiyi yerine koma salamas ne olacakt?

Huzur hakkn alan mlk sahibi, smrye muhatap alanlara acyp, merhamet edecekti. Mlk sahibi olmann Ltfu ahanesinden (katndan) yapaca himmetle merhametini gsterecekti. alanlarn aln teri kurumadan cretlerini vermeleri gerektii tarznda dallanma ve atallanma yapan sylemler iinde klelere de "bir pay takdir" edecekti.

te klelerin kendilerini yarn yeniden ve yeniden almaya hazr edip, harcadklar emek gc enerjilerini yerine koymalar iin mlk sahibinin ihsanna gark oluyorlard! Ortamn kleci ilikiler zerinde yarlan dallanp atallanan alan ama ii; mlk sahibinin ltfu keremi ve devletlinin merhametle balamasna dnen bir rzk illzyonu olmutu.

El bu tr gzbac sylemlerinin altn "her eyi bir lye gre tekdir ettik" dedii yorumlatmalarla doldurtuyordu. Oysa kolektif sistemlerin hayati olan zorunlu karlanmalar zerinde ibirlii dayanma ortaya koyan doada salanmas ve reten srelerle salama paydal da bir lye greydi. Ama bu durum El sylemi gibi afaki olmayp somut nesnel verilere greydi.

u bilgiyi de hatrlatmadan geemeyeceim. Mikro ss durumla olan dnya bir olaslklar dnyasyd. Siz mikro dnya iinde bir lme ve bir kuantum ktrmesi yapacak belirleme yapmadnz srece hi bir ey; yer, konum olarak; nasl ve nice olarak; belli olmayan bir belirsiz durumlar iindeydi.

Yani gerekircilik dediimiz neden sonu ilikisi mikro dnya lekli olay ve olgular on ss -33 sfrl bir saysal deerle cm nin desilyon da biri kadar bir kuantum uzaklk ve kuantum boyutta pek ilevsel gibi durmuyordular. Oysa makro dnya gerekirci tandanslyd. Yani makro dnya iinde genellikle sonu nedenden nce olamazd.

Fakat insan eylemli izlenimlerin (imge ve imajlarn), anlak dnyas (zihin dnyas) iinde yansma ve arm yapmasndan kaynakl durumlarla sonu olan pln veya tasm gibi imajdan dnceler nedenle; insann eylemli uygulamalar iinde sonu nedenden nce dzenlenip ngrlp, sonu olan bir durum neden gibi davranabilmektedir.

Yani kolektif g, kolektif birikim ve kolektif bir yaptrmdan doan depo enerji gibi izlenimler ngrlrler. Bu tr sonu ngrler neden gibi ortaya konur. Depo enerji gibi ngrlen sonu sistemin amac olarak ortaya konur.

Sistemler depo enerji gibi sonu olan durumda ama gzetilerek bu sonu sistemin bana konur. Sistemin bana konan sonu, sistem iinde neden gibi davranmakla sistem buna gre dzenlenir. Sonucun sisteme ama klnmasyla ortam iinde yeni bir neden sel eylem alan almt.

Bu yeni eylem alan iinde bir sonu olan ngrl dnce, neden gibi davranmaktadr. znel dzenlenmeli sistem iinde ngrlen sonular nedenden nce olup, neden gibi davranyordu. Buna biz planlama, tasarm yapma, tasm vs. ortaya koyma diyorduk.

Kolektif sistem iinde deitirilebilir "ileyim gc" sistemin ngrlsdr. leyim gc sistem iinde neden gibi davranr. Oysa kolektif sistemler ne ileyim gc nedenle, ne de ilerge kuvvet nedenle ortaya konmutu.

te kleci mana anlay olan El dncesi de belli bir kolektif g evrimi olutuktan sonra ancak El mana anlayl sonu illzyonlarn ortaya konmas nedenle baa konan sonu tasmlar neden gibi davranp amal dnce olabilmektedir.

Kiilerin avc toplayc eylemle beslenme yapma ii kleci sisteme gelmeden nce oktan ngrye dnmt. Yani El hayatn enerji salama nedenli beslenme yapmasn artk ngryordu. El kiilerin beslenme yapaca zorunlu nedenle olan eylemlerini, kleci sistemin bana rzk datma sylemi olarak ele alyordu. Rzk domazdan nce takdir ettik diyordu.

El mana anlayyla alan dallanma atallanma olan alan iinde sonu olan rzk verme anlay ngrl bir dnceydi. Bu ngrlebilirlik ihsanda bulunmann amal ngrsyd. Sadaka vermenin amal ngrsyd. Tasarm yapmann, plan yapmann vs. ngrl sonular El sylemiyle birbirine geri etkimeli bir evrim sel neden gibi davranma oluyordular.

rnein; kleci sistem iinde keyfi bir mlk datm inanmas vard. Sanki sistemler, hatta insanlar keyfi datlm bir rzk peinde olmann gereklemesi iin vardlar! Keyfi mlk datm sonunda kimilerine mlkten pay verilmemesi YOKSULLUU bu gereklemenin nedeni olmakla syleniyor.

yle ki bu abartnn da vurumu iinde El: "habibim sen olmasaydn dnyay yaratmazdm" demesiyle evrenin yaratlmadaki nedeni, gya sylenir. Bu nedenle brahim halilullaht. Musa Seyfullaht. Bir de habibullah olmalyd. Bu kes yoksulluk neden, sadaka vermek, zekt vermek bir sonu gibi ortaya kyordu.

Oysa ne yoksulluk, ne sadaka ne zekt sisteem iin inaca neden deildi. Kolektif paylam keyfi paylama dnmenin dallanma atallanmasyd. Gzlere ekilen perde ile (illzyon ile) sadaka, yoksulluk nedenle var deniyordu. Yoksulluk kolektif ina temelinde ngrlen bir durum olmayp, znel nedenlerle kleci sistem evrimi iine konmu znelliktir.

Ya da kendisi kleci iliki tarz iinde bir sonu olan "yoksulluk"; bu kes neden gibi davranp sadaka, zekt planlamal baka tr sonular ortaya koyuyordu. Gkteki yamur bulutlar yaa neden oluyorsa ya iin yamur bulutu, nedendi.

Doada bir yerde neden gibi davranan bir durum (yamur bulutlarnn varl), baka bir yerde yam olarak, yani sonu olarak vardr. Kolektif etkilerle alm bir alan iinde neden sonula ayn andayd.

Nedenle sonucun ayn anda olduu dzenli sistemlerde planlama, tasarm yaplr. evre saln korumak gibi, a olmak gibi kolektif yaptrml sonular, hastalk gibi bir nedenden nce ortaya konabilir. retim, nfusa gre planlanabilir. Yani planlama retim yapma nedeninin bana alnabilir.

te El 'in merhameti de kleci sistem iinde keyfi datmla ortaya kan yoksulluk gibi sonutan nce ortaya konmakla sylenmi bir alg ve illzyondur. Kolektif bir yap iinde kolektif znel dnce ile neden ve sonular ortaya konur.

Organik sistemli bilin alanlar dnda sonu nedenden nce deildir. nk bykler dnyasnn kendi kendisine inas iinde, sonu nedenden nce gelmez. Yani doada salama olan ilk kolektif ina iinde kolektif ilikinin bir sonucu olan retim iliki ilk ina iinde yoktur. Salasan olan ilk ina iinde reten ilikiyi planlamak, tasarlamak yoktur.

Ama siz kolektif alan iinde kiileri bir kez "reten iliki" ile donattnzda artk kolektif kapasiteli kiiler, kolektif sre iinde "mlkn sahibine inanan mantkla ya kolektif sre iinde ayrlrlar.

Ya da kolektif sreci zelletirmekle kolektif sreci dntrrler. Kolektif kapasiteyle donanan kiiler bu kapasiteyle n ittifak iinde ayrlrlar.

zelletirmeyi ne alan byle bir sistem mlk sahibinin mlknde alan klelerle reten kleci ilikiyi ne alrlar. Kolektif kapasiteyle donanan kiiler bir tasar, bir tasm, bir plan ile kleci bir inay rahatlkla kurabilirler.

Kleci ina, kolektif birikimli gemiiyle ve zelletirdii kolektif mirasylayd. Kleci tasarm mlkszlerin, mlk verilen kiisi mlk zerinde almasn planlar. Mlk sahibine teslimiyetini tasarlar. El ne diyordu; "de ki ben teslim olanlarn ilkiyim".

Gerek hayat iinde neden sonu ilikisinin izlenimleri kolektif znede plan, tasarm ve tasma dnmt. Burada neden olarak grlen yamur bulutlar, ak bir hava eliinde urada yam olan bir yamur olmakla sonutur. Yam olan bir yamur sonunda su buharlar. Buharlaan su, yamur bulutlarnn nedeni olmakla neden sonu evrimine dnr.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn felsefe kmesinde bulunan dier yazlar...
Kendisini Kopyalama 2
Kopya Yaplar 1
Totemi Dil 24/g
El Felsefesi ve Tarihsel Yaratl 16
El Felsefesi ve Tarihsel Yaratl 10
Totemi Dil 24/e
Kolektif Alan 24
Kopya Yaplar 4
Totemi Dil 23/a
Bir Ahlak ve Vicdan Sorunu Olan Utan 1

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Ne Devletsun Ne Devletlu [iir]
Kle 2 [iir]
ve Biz [iir]
Bor Namustur [iir]
Mjdelenmitir Ekim 2 [iir]
Yol Yolcudan Habersiz [iir]
Asuman [iir]
Mjdelenmitir Ekim 1 [iir]
Kle 3 [iir]
Kendime Sayarm [iir]


Bayram Kaya kimdir?

Emekli eitimci. 1950 Mucur / Krehir doumlu.


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Bayram Kaya, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.