..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Sevgi dnyadaki yaam rmadr. -Henry Ward Beecher
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yazarlar ve airler > Cahit KILI




8 Nisan 2023
klk Edebiyat  
Cahit KILI
Bendeniz, dilimin dndnce ksack da olsa anlatmaya altm. Her ikisi de klk, dolaysyla Trk Halk Edebiyatnn mihenk talardr.


:CJG:
Dersi azlar Elesgerden ders alsn
Alt min alt yz aye mendedi

Bunu diyen Gyeli k Elesger, mmdir. Yani okuryazar yoktur ama Kurn- Kerimi ezberden hfzetmitir
Onun srrn da yle aklyor:
Ohuram nna fatehna metleb allam yuhuda;
ah- Merdn nkeriyem dersimi pnhan verir
***
ada ldrl k enlik de mmdir
Elesger, i Azeri, enlik, Snn Karapapak/Terekemedir.
Her ikisi de dindar ve Ehl-i Beyt dostudur. Bu husus, doal olarak Elesgerde biraz daha ar basar
***
Her ikisi de klk geleneindeki atma esnasnda irticalen iir syleme ustasdr
Her ikisi de sufdir
Her ikisi de tasavvuf ehlidir
Her ikisinin de iirlerinde mistik motifler vardr
***
Her ikisi de Arapa ve Farsa kelimeleri yerli yerinde kullanmlar. Yani yanl yerde yanl kelime kullanp anlam yitimine sebep olmamlardr. Bu da onlarn Arapa ve Farsaya ne kadar vakf olduklarnn delilidir
enlik Baba dil meselesini yle dile getirmi:

Kudret mektebinde verdiler dersi
Zahirde grnd ar ile krs
Hfzmda zapt oldu Arab Fars
Lgat-i imran setim bu gece
***
Her ikisi de hece vezni ile iirlerini yazmlar. Birilerinin iddia ettii gibi Arz veznini bilmezler
k Elesgerin arz ile yazd iki gazel varsa da, ok da baarl deil.
Ancak
Hece vezniyle neredeyse btn iir trlerinden rnekler vermilerdir.
Lirik iir (Cokulu)
Pastoral iir (Krsal yaam anlatan)
Epik iir (Destans. Her ikisinde de en ok bu tr gze arpmaktadr.)
Didaktik iir (retici. Bu konuda da ok t verici iirleri var)
Satirik iir (Hiciv, talama. Alayc bir biimde kullanmlar. Ayrca her ikisi de kendilerini de hicvetmekten ekinmemiler.)
Elesger:
Akldan kem, hutan akn, dilden kt
Nakabil, kelmesi bisemer menem.
Mecnun kimi viraneler kncnde;
Sergerden, sahra-i kalender menem.

Divan iir (Bunun, arz vezniyle yazlan Divan iiriyle bir ilgisi yoktur. klk geleneinde 8+7 heceyle yazlan ve meclislerde ilk defa bu rnekle al yaplan Divan ya da Divan denilen bir iir trdr. Her ikisi de bu daln en byk statlardr.)
***
enlik ve Elesger, Cgal Tecnisi klk edebiyatna sokan iki ada ozandr. enlik baba, hatta bir rnek de Lebdemez Tecnis dalnda vermitir ki, bir aheserdir.

Eser hiddetine dalan an
Hayl get eyler nece dalar
Ezzi nece dalar
gn nece dalar
Gel senlen seyahat edek
Aah nece dalar
Leyla sergenderi eyda-y cihan
Yeddi yl yaylad nece dalar

***
k enlik, kendisinin meydana getirdii birok hikyenin de mellifidir. Bu hikyeler, hikye kahramanlarnn azndan okunan (Kadn ve erkek kahramann karlkl olarak yekdierine hitaben okuduklar iirlerle ssldr. Bunlar, Trk dilinde eril-diil yani gramatik cinsiyet fark olmad iin, irine hibir zorluk karmadan koulmutur).

Bunlarn iinde: Divan, Koma, Mstezat, Muamma (qflbend) Muhammes, Gzelleme, Methiye vb. iir dallar mevcuttur
***
k Elesgerin de zellikle sevip alamad Sehnebanu hakknda iirli hikyesi ve birok kla karlat gene iirli destanlar vardr
***
Bendeniz, dilimin dndnce ksack da olsa anlatmaya altm. Her ikisi de klk, dolaysyla Trk Halk Edebiyatnn mihenk talardr.
Rahmet ve minnetle anyorum

Not: klk Edebiyatnn, zellikle de k enlik stadn hakknda en geni ve ilm almalar olan, Do. Dr. Naile Asker, bu konuda sz sahibidir. Sehvim varsa; dzeltmesinden memnuniyet duyarm.




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve airler kmesinde bulunan dier yazlar...
air-i uara
Kltr Bilinci
Okucava, Arbat'n Yalnz valyesi

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Edeb Sohbetler!..
Bizim Eller
zedebiyat kmesin!
Ey Sevgili!
"Ay Mehemmed"
Ey Sevgili - II -
Yolda Gemie Ksa Bir Yolculuk!
Karsl Gnlerim
Kars'a Gidelim Kars'a
iir Gibi Adam

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Haccac- Frat [iir]
Aklma ayorum! [iir]
Srgnler ehri [iir]
Son Arzu [iir]
Kimdir Gelen! [iir]
Uzaklar [iir]
Derkenar [iir]
Adamm! [iir]
Kars Eli [iir]
Derdimend! [iir]


Cahit KILI kimdir?

‎"Kalem erbb olmak sadece ona buna atmak deil, zaman zaman da hayatn kncne kelimelerden enet ta koyabilmektir!. . " (Cahit Kl)

Etkilendii Yazarlar:
Divan airleri, divan iiri. Ve elbette ki XX. yz yl airlerimiz.


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Cahit KILI, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.