..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Mermere skm bir melek grdm ve onu zgrlne kavutuncaya dek mermeri oydum -Mikelanjelo
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Yazarlar ve Yaptlar > Osman AKTA




5 Temmuz 2022
eyh Bedreddin iirinde Din Faktr  
Osman AKTA
Siz hi pislik iine dm bir altnn deerini yitirdiini grdnz, duydunuz mu ya da bir altn kpnn iine bir para tezek dnce, o tezein altn deeri kazandn grdnz, duydunuz mu? Ben ne grdm ne de duydum.


:FEF:
Siz hi pislik iine dm bir altnn deerini yitirdiini grdnz, duydunuz mu ya da bir altn kpnn iine bir para tezek dnce, o tezein altn deeri kazandn grdnz, duydunuz mu? Ben ne grdm ne de duydum.

Son gnlerde Trkiyede ve dnyada yaanan slam ya da Mslman kisvesindeki kiilerin yaadklar ahlak sorunu, din faktrnn yeni batan deerlendirilmesini gndeme getirmitir. Marksn orta a Hristiyanl iin syledii Din bir afyondur cmlesi bugnk Mslmanlarn sergiledii dinin tam da bu cmleyle rtyor olduunu sylemek sanrm yanl olmaz. Grnen ky klavuz istemez sz belki bugnn Mslmanlarnn dini temsilleri iin sylenmi bir sz deil, ama bugn ok da gzel ifade etmekte.

imdi ben bir slam Misyoneri olarak insanlara bu dinin yksek ve ilahi deerlerini anlatmaya alsam, insanlara demen gereken Selam kelimesinden slam kelimesinin tredii ve bu kelimenin de sevgi, hogr ve bar anlamlarna geldiini doal olarak sylemem gerekir. Eminim karmdaki insanlar da bana, Mslmanlarn hrsz, sahtekr, dolandrc, adam kayran, hak hukuk gzetmeyen, insanlar frkalara ayrmakta bir mahsur grmeyen, kendileri iin helal olan her eyin bakalar iin haram olduunu iddia eden kimseler olduklarn syleyip, benim anlattm dinin Mslmanlk olmadn, baka bir eyden bahsettiimi syleyeceklerdir. Byle sylemezlerse eer, benim bir yalanc olduumu dnp, sylemezler mi? te mistik kltr veya din mefhumuna saldrnn kayna da bu sosyal gereklik deil mi? Ben bile neredeyse dine saldrabilecek duruma gelmisem, dierlerinin bunu yapmas bana gre gayet normal.

Yaznn banda altn ve pislik benzetmesine yer vermitim, imdi o benzetmeye yeniden dnelim. Altn Allahn dini, pislik bugnk Mslmanlarn gsterdikleri davranlar Mslmanlar Allahn dinine bulamakla onu deersizletirebilirler mi ya da Mslmanlar Allahn dinine tabi olduklarn sylemekle deer kazanabilirler mi?

Ben her insann doutan Tanr inancn tadn dnyorum. Ateist dediimiz kesim de kozmos denilen maddeyi ezeli ve ebedi varlk olarak kabul edip Tanrlatrmakta. Yani tarih boyunca din ve Tanr inanc olmayan bir varlk bana gre yoktur. Kimi gksel birtakm varlklara, kimi yerde grdklerine, kimi muhayyilesinde oluturduklarna, kimi korkusunun, kimi sevgisin var ettii varlklara iman etmeyi srdrmekte. Btn insanlar kendi iman ettiklerinin dndakileri batl kabul etmekteler. Kiminin Tanrs batn, kiminin Tanrs Zahirdir.

***

Nazm Hikmet Nazm bir zaman szde slamc ya da muhafazakr denilen kesimlerce vatan hani, iir hrsz, ahlaksz, Stalini peygamber gibi gren, Trkiyeyi deil, SSCByi anayurt kabul eden bir hain ve bir devlet dman olarak tannd / tantld. Bakn vatan hainliini kendisi nasl anlatyor Vatan Haini adl iirinde.


Evet, vatan hainiyim, siz vatanperverseniz, siz yurtseverseniz,
ben yurt hainiyim, ben vatan hainiyim.
Vatan iftliklerinizse,
kasalarnzn ve ek defterlerinizin iindekilerse vatan,
vatan, ose boylarnda gebermekse alktan,
vatan, soukta it gibi titremek ve stmadan kvranmaksa yazn,
fabrikalarnzda al kanmz imekse vatan,
vatan trnaklarysa aalarnzn,
vatan, mzrakl ilmhalse, vatan, polis copuysa,
deneklerinizse, maalarnzsa vatan,
vatan, Amerikan sleri, Amerikan bombas,
Amerikan donanmas, topuysa,
vatan, kurtulmamaksa kokmu karanlmzdan,
ben vatan hainiyim.
Yazn stun stne kapkara haykran puntolarla:
Nzm Hikmet vatan hainliine devam ediyor hl.

Nazm Hikmet Sosyalist evrelerce kabul edilen evrensel dzeyde bir air Tam Bamsz Trkiye sloganyla yola kan ve kelle koltukta yryen, Trkiyede olduu srece mrnn nemli bir ksmn hapislerde geiren bir vatansever. Evrensel air kabul edilmesinin nedenlerinden biri, evrensel bir air olan Nerudann Nazmn lm zerine duygularn ifade ettii iiri...

Bir Gz elengi

Sana ili'nin k krizantemlerinden bir demet
sunuyorum
Ve souk ay n gney denizleri zerinde parldayan
Halklarn kavgasn ve kavgam benim
Ve bouk uultusunu acl davullarn, kendi yurdundan...
Kardeim benim, adanm asker, dnyada nasl da
yalnzm sensiz.
Senin iek am bir kiraz aacna benzeyen
yznden yoksun
dostluumuzdan, bana ekmek olan,
rahmet gibi susuzluumu gideren ve kanma g katan
Zindanlardan kopup geldiinde karlamtk seninle
Kuyu gibi kapkara zindanlardan
Canavarlklarn, zorbalklarn, aclarn kuyular
Ellerinde izi vard eziyetlerin
Hn oklarn aradm gzlerinde
Oysa sen parldayan bir yrekle geldin
Yaralar ve klar iinde.


te Nazmn Evrensellii. Ve bu evrensel vatan haini, bir zorbala bakaldran bir din adamn destanlatryor. Bu destan kahraman eyh Bedreddin.

eyh Bedreddin Destannda Nazmn din grn, ateizmle ilikisini ve mistik dncelerin toplumsal gelimelerdeki katksn nasl dile getirdiini birlikte grelim.

***

eyh Bedreddin Destan 14 blmden olumakta. Destan bir btn olarak ele alp, kltrel ve beer yn ile Kuran- Kerim ayetleri dorultusunda ilahi ynyle deerlendirmek

Osmanl ariv bilgilerinde Bedreddinin slam kart dnceler yayd ve peygamberlik iddiasnda bulunduu, asl syan nedeninin ise Bedreddinin kazaskerlikten alnmas olarak gsteriliyor ve idam da meru bir zemine oturtulmu oluyor.

Trkler Mslman olduktan sonra din adamlarna ok nem vermiler, eski oba beylerinin yerini eyhler ve mritler almtr. Bu din adamlarna nemli lde arazi verilmi, bir tr tmar beyi gibi ilevlerini yrtmler, sava zamanlarnda ise gnlller hari bu tarikatlarn yelerini askerlik ve vergiden muaf tutmulardr. Daha sonraki yllarda devlet kendince, dirlik ve dzeni salamak iin bu tr yaplamalarn glenmesine meydan vermedii gibi, kendi yandalarn bu kurulularn bana geirmek iin ura vermi, baaramad zaman da onlar yok etme yolunu semitir.

Bedreddin, Mehmet elebi dneminde yaayan ve isyan eden bir tarikat eyhidir. Nazm elebi Mehmeti ve tahta kn bakn nasl anlatyor?

Sedirde al yeil, dal dal Bursa ipeklisi,
duvarda mavi bir bahe gibi Ktahyal iniler,
gm ibriklerde arap,
bakr lengerlerde kzarm kuzular nar idi.
z kardei Musay ok kiriiyle boup
yani bir altn leende karde kanyla abdest alarak
elebi Sultan Memet tahta km hnkr idi.

Derler ki, Fetret devrinden kan Osmanl gerek mali gerek askeri ve gerekse siyasi yaplamada hayli zayf dmtr. Bu nedenle sivil kurulularn birou bugnk anlamda kamulatrlm, vergileri artrm, tekke ve tarikatlardan da devlete bir miktar yardm yaplmasn zorunlu klmtr. te bu zorunlu yardma maruz kalan tarikatlardan biri de eyh Bedreddin tarikatdr. Nazm znik halknn o gnk durumunu u dizelerle anlatyor.

Bu gl znik gldr.
Yannda znik kasabas.
znik kasabasnda
krk bir yrek gibidir demircilerin rs.
ocuklar atr.
Kurutulmu bala benzer kadnlarn memesi.
Ve delikanllar trk sylemez.

Toplanan gelirin nemli bir ksm devlet tarafndan alnnca, kalan bte tekkenin masraflarn karlamaya yetmemeye balam ve zamanla homurtular da isyana dnmtr. Devlet alacaklarndan vazgemek yerine bu kuruluu yok etme yoluna gitmitir. Devlet kendi itibarn halkn rahatndan daha ok ncelediini gstermitir. Bunu Nazmn destanna ald Kaygusuz Abdal deyiinde de gryoruz.

Baba Musamzdan alm cehdini
Grdn m Kaygusuz zulmn vaktini
Padiahlar tac ile tahtn
Yoklar gider bizim Dede Sultana

Osmanly kurduran ve devletletiren bir tarikatken, Osmanl birdenbire tarikat kart durumuna geliyor. nsan cevapsz bir soru da olsa ya da tatminkr cevab olmayan bir soru da olsa Neden sorusunu sormadan yapamyor.

Bedreddin yiitleri ufka baktlar.
Gitgide yaklayordu bu topran sonu
fermanl bir lm kuunun kanatlaryla.
Oysaki onlar bu topra,
bu kayalardan bakanlar, onu,
zm, inciri, nar
tyleri baldan sar,
stleri baldan koyu davarlar,
ince belli, aslan yeleli atlaryla,
duvarsz ve snrsz,
bir karde sofras gibi amtlar.

Tarikat ve tekkeler var olan paylamak amac dorultusunda kurulan mekanlard. Yrin yanandan gayri her eyin paylald meknlar. Her eyin paylald yerlere de destek veren elbette olacaktr.

Allah Kuran- Kerimde malnzn krkta birini yoksullara verin demiyor. Ben byle bir ayet grmedim, duymadm da. Allah her trl koulda verebilecekleri ne kadar ok olursa o kadar iyi olurdan olduka ok ayette bahsediyor. Al-i mran suresi 92. Ayette bunlardan biri, Sevdiiniz eylerden bata bulunmadka hayra ermi olmazsnz. Sizin hayr iin harcadnz her eyi ise Allah bilir diyor.

Bedreddinin kendi kendine verdii sz nazmn dizelerinde lmszleiyor.

Ben gayr zuhur ve huru edeceim!
Toprak adamlar topra fethe gideceiz.
Ve kuvveti ilmi, srr tevhidi gereklendirip
biz milletlerin ve mezheplerin kanunlarn
iptl edeceiz

Bilindii zere mezheplerin tamam toplumlar gerek yaant, gerek dini dnce ve gerekse siyasal anlay olarak paralara ayrmaktan ibaret. Nazm, bir noktada kendi dine bak asn bu dizelerde Bedreddine syletiyor.

Sava ncesi bir manzara Okuyann tylerini rperten bir manzara sular yanmad, sular kana boyand, boyanacak.

Scakt.
Scak.
Sap kanl, demiri kr bir bakt scak.

Bu gelen
ehzade Muratt.

Scakt.
Bedreddin halifesi mlhid Mustafa bakt,
bakt kyl Mustafa.
Bakt korkmadan
kzmadan
glmeden.
Bakt dimdik
dosdoru.
Bakt O.
En yumuak, en sert
en tutumlu, en cmert,
en
seven,
en byk, en gzel kadn:
TOPRAK
nerdeyse douracak
douracakt.

Ve karlkl kran krana bir sava Her sava elbette toplu cinayettir. Ve her savan kayna da dindir. nananlar ve inanmayanlar arsnda gemekte bu savalar. Yukarda da bahsettiimiz gibi Bedreddin sahte peygamberlikle sulanm ve bu yzden yok edilmi olduu sylenmekte. Taht kavgalarnda kundaktaki bebei bile ldrmekten imtina etmeyen birinin hangi mantkla dini deerleri koruduunu anlamak da gre mmkn deil. Ayn dine inanan kiilerin arasnda ihtilafa bakldnda da bu bozgunculuk apak ortaya kmakta.

Bedreddin yiitleri ehzade ordusunun karsna
ktlar.
Dikisiz ak libasl
ba ak
yalnayak ve yaln kltlar.
Mbalaa cenk olundu.
Aydnn Trk kylleri,
Sakzl Rum gemiciler,
Yahudi esnaflar,
On bin mlhid yolda Brklce Mustafann
dman ormanna on bin balta gibi dald.

Birbirini ldren ve birbirini dinsizlikle sulayan iki topluluk Her dnemde bunu grmek mmkn. Sffin sava Mslman olduklarn iddia eden kimselerin birbirlerini ldrme meruiyetinin balangc. O gn bugn birbirlerini trl bahane ve sebepler yaratarak ve birbirlerini dinsizlikle sulayarak ldrmekteler. Herksin masum, herkesin sulu olduu bir dnyada yayoruz. Bana destek vermiyorsan kafirsin mantnn hkm srd bir dnya

nsanlar hak bildikleri yolda yryorlarsa lm onlar iin toya gitmek gibidir. Bedreddin de Hak bildii yolda yryenlerdendi. Nazm da byle grd ve destanlatrd.

Bedreddin glmsedi.
Aydnland ii gzlerinin,
dedi:
Mademki bu kerre malubuz
netsek, neylesek zaid.
Gayr uzatman sz.
Mademki fetva bize aid
verin ki basak barna mhrmz.

Bedreddin ne ilkti, ne de son. Dnya denen yerde peygamberler, peygamber soyundan gelenler, ariler, alimler, mderrisler ldrlyorsa sorgulanacak ok ey var demektir. Bedreddinler ve Pir Sultanlar elbette lecek. Hak lenin deil, hak yaayann. lenin hakk mahere

Yamur iseliyor.
Gecenin ge ve yldzsz bir saatidir.
Ve yamurda slanan
yapraksz bir dalda sallanan eyhimin
rlplak etidir.

Yamur iseliyor.
Serez ars dilsiz,
Serez ars kr.
Havada konumamann, grmemenin kahrolas hzn
Ve Serez ars kapatm elleriyle yzn.

Yamur iseliyor.

1400 yl sregelen bu zihniyet, uzay anda dnyay mahvedip yaanmaz hale getirip, uzayn neresinde yaanabilir, almalar yaplrken bizim uratmz eylere bir bakar msnz? Din adna insan smren mi ararsn, devleti kutsallatrp insan hi sayanlar m ararsn, Atatrk tabulatrp onun arkasna snarak kendi smr dzenine yn verenler mi ararsn, Peygamber hata yapt biz hata yapmayz diyen kstahlar m ararsn, bir insana dokunmann Allaha ibadetten ncelikli olduunu iddia edenler mi arasn, Sevr maaras olayn gnmze tayp kendisine mal edenleri mi ararsn, irkeflikle ilgili ne ararsan var derde devadan gayri.

Korkun bir manzaray ssl gstermenin en kolay yolu belki de din. Dnerek ve aklederek iman edin diyen bir Allahn bile buyruunu hie sayp, her eyi din adna meru grmektir Mslmann grevi bu zihniyete gre. Aksi ise irk, mnafklk, kfirlik, terristlik, bozgunculuktur

Bedreddine de, Nazma da Allahtan rahmet diliyorum.

23 Haziran 22
Glck



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
breti Baba (Hdr Grel)

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Okuma Alkanl

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Bir Veda Partisinde Veda Hutbesi [iir]
D Geiti [iir]
Saat Gkyzne Yaklayor [yk]
Efsun [yk]
Doann lgn Yarat ve Ak [Deneme]
Sevgi Ya da Ak Algs [Deneme]
Akn Tarifi [Deneme]
"Korkma Snmez... "" airi [Deneme]
Bugn 23 Nisan [Deneme]
Eros'a Rekabet [Deneme]


Osman AKTA kimdir?

1965 Erzurum dodu. Gazi niversitesi, Fen Edebiyat Fakltesi, TDE blmnden mezun oldu. Srasyla Van, Bartn, Antalya,Bursa, Ankara, Bodrum'da retmen olarak grev yapt. Halen Kocaeli'bde grev yapmakta. yaklak 40 yldr iir,yk ve eletiri yazlar yazmakta. Eserleri: 1. ayArsz; Uluda Yaynlar 2007 (iirler) 2. bermuday tek gemek; Cinius Yaynlar 2016 (iirler) 3. AsiMilat(r); Cinius Yaynlar 2017 (Politik Denemeler) 4. (D)OKU(N)MUTUK; Cinius Yaynlar (Kitap Eletirileri) 5. cennet cazgrlar; Cinius Yaynlar 2017(iirler) 6. orak dler lkesi; Cinius Yaynlar 2018 (iirler) 7. Yamur Yanklar; Artus Yaynlar 2018 (ykler) 8. Sessiz lk; Cinius Yaynlar 2018(Kitap Eletirileri) 9. dar vakitte ak; Cinius Yaynlar 2018 (iirler) 10. k Hseyin Fizh; Cinius Yaynlar 2018 (iirler) 11. uaraya Elhan Olmak; Cinius Yaynlar 2019 (airler zerine Denemeler) 12. ναυάγιο αγάπης (enkaz- ak): Cinius Yaynlar 2019 (iirler)


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Osman AKTA, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.