..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Genliinde mzik renen, felsefeyi daha iyi anlar. -Platon
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yzleme > Ya Irmak




13 Mays 2024
Hakikati Hakikat Olduu in Sevmek  
Ya Irmak
Diyelim ki bir dne davet edildiniz. Eer dne gitmek iin; Evet dediyseniz bu size aksiyon kazandracak ve birtakm yollarn almasna vesile olacaktr. Ama bu yollarn almas dnde olabilmek iin yeterli deildir.


:AAD:
Diyelim ki bir dne davet edildiniz. Eer dne gitmek iin; Evet dediyseniz bu size aksiyon kazandracak ve birtakm yollarn almasna vesile olacaktr. Ama bu yollarn almas dnde olabilmek iin yeterli deildir. nk bir dne nasl gidilmesi gerekiyorsa yle gitmeli, yle hazrlanmalsnz rnein, k ve temiz bir elbiseye, bir hediyeye ve yola kmak iin bir arabaya da ihtiyacnz olacaktr.

Diyelim ki dn evine gzel bir elbise giymeden gittiniz. Bu sefer kendinizi karanlklar iinde hissedersiniz. Hani ncilde geen (Matta XXII/ 11-13) Dn davetini dnyordu John Locke gibi

XVII. yzylda ngiliz i savann o en kanl dneminde bile Oxford yine Oxforddu. Retorik, dilbilgisi, etik, geometri, Yunanca ve Arapa derslerinin yan sra doa bilimleri ve tp da okuyan Locke, deneyle elde edileceine inand bilgi alanlar ierisinde ngiliz Felsefesinin de temellerini aryordu. Beyaz siyah deildi, daire gen. Ve oktu ikiden. Sezgiydi bu; bilgi edinme gc snrl olan insann ulaabilecei en ak ve kesin bilgi. Ona gre bundan daha byk bir kesinlik isteyen kimse, ne olduunu bilmedii bir eyi istiyor demekti. Dn davetini kabul etmek, ebediyeti istemekti ona gre. Ebediyet dnne gidebilmek iin nce inanmak gerekiyordu, sonra gidecei yere hazrlanmak Dn davetini kabul edip dn elbisesi giymeyen kimse dne itirak edemeyecei gibi, iman eden fakat imann iyi davranlarla sslemeyen kimse de lmszl kazanamayacakt.

Akl, evet bir kt o. Tanr insana hayatn dzenleyebilmesi iin akl nurunu vermi, akln stnde kalan hakikatleri ise vahiyle bildirmiti. Akl ve vahiy Allahn kullarna en byk nimetlerinden, armaanlarndand. nk bir insann her ikisine de ihtiyac vard. Locke bir yandan lh vahiyle eytan ayartmalar (diabolical imposture) ayrmamza yardmc olacak ey akldr. diyerek akl pusulasn iaret ederken, dier yandan Akl her eyde son hakim ve rehberimiz olmaldr. Fakat bununla, Tanrnn emrettii herhangi bir hkm aklamada akla bavurmamz ve eer aklla aklayamyorsak onu reddetmemiz gerektiini deil; vahiy olduu bildirilen hkmn gerekten Tanrnn bir hkm olup olmadn belirlemek iin akla bavurmamz gerektiini kastediyorum. diyerek bilgi ve alglama gc arasndaki farka dikkati ekiyordu.

nsann vahye ihtiyac vard zira yetileri snrlyd. Allah kullarna bilgiye ulaabilmesi iin eitli yetiler vermi olsa da verdii bu yetilere de belirli snrlar izmiti. Bu yzden Lockea gre; akl, vahyin bildirdii btn hakikatleri izah etmesi mmkn deildi. nk her ne kadar vahyin bildirdii hakikatlerin bir ksmn akl anlayabilirse vahiyden rendii hakikatlerin ou akln zerindeydi. Her eyi kuru aklla kavramak isteyenlerin yapt ey okyanusu avularna sdrmaya alyorlard. En geni zihinlerin bile slklar vardr, diyen John Lock atmalarn kanlmaz olduunu ok iyi idrak etmiti. Dinde bulunmad hlde ona sonradan giren ar inan ve uygulamalar tamamyla, iman akla aykr bir alan olarak kabul etmenin bir sonucuydu. te Kilise enternasyonalizminin tarihe bin yllk terr ve bask ykl mdahalesinden sz ediyordu Locke. Bununla yetinmiyor; Two Treatises of Government (1690; Hkmet zerine ki nceleme) adl kitabnda yasama ve yrtmenin birbirinden ayrlmas gerektiini ileri sryor ve siyasal erkin meruluunu da iki temel koula balyordu.

Bunlar:

1.) Siyasal erk yasaya uygun biimde ele geirilmelidir, gasp edilmemelidir;

2.) Siyasal erki elinde tutanlar zora bavurmamal, kendi kiisel karlar iin ya da tutkularnn gereklerini yerine getirmek iin siyasal erkin salad olanaklardan yararlanmann yollarn sememelidirler.

Gryorsunuz ne kadar tehlikeli bir adamdr Locke. ngiliz kraliyet polisleri peine taklmal, Hollandada soluu almalyd. Ders verdii kurumdan kovulmu ve 84 kiilik hainler listesine dahil edilmiti. Ah tutkularmz! Onlar deil miydi hakikatten soutan bizi! Onlar deil miydi Allahla kendimizle ve bakalaryla aramza engeller koyan! Ne diyor aydnlanma ann dnr: Tanrnn varl, akln bize bildirdii en ak bir gerektir ve akln bildirdii bu gerek matematik kesinlie sahiptir. Fakat tutkular insana ylesine hkim olur ki, insan Tanrnn var olduu bilgisine ulaamaz ve vahyin yardmna ihtiya duyar.
Ah tutkularmz! Onlar deil miydi firavunlatran bizi! Ne diyor aydnlanma ann dnr: Kendimize kar nasl davranlmasn istiyorsak bakalarna yle davranmalyz.
Fakat yetinmiyor bu cmleyle. Bu davrann deerini Tanr honutluu artna balyor. lmeden bir yl nce Ant Collinse yazd mektupta insanln geliimini ve erdemi u ilkeye balad gibi: Hakikati hakikat olduu iin sevmek. ite btn mesele bu

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yzleme kmesinde bulunan dier yazlar...
lenmemi Cevherler lkesi: Trkiye
yi ve Kt Krallar
ncir ekirdeini Doldurmak Ya da Doldurmamak
K in Bir Sandk Dolusu Kitap

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
O Kelime!
Abdlhamid, Abdlhak Hmid ve Karndeen Jack
Gidene Yol, Kalana Yer Vermek
Eek Edebiyat
Kayg ve Endie nsan nsanlktan kartr
Hallerinden Memnun Cevherlerimiz
Benjamin Button'un Tuhaf Hikayesi'nin Dndrdkleri
stanbulu Dnmek
ki Burlu Bir Kale: Zaman!
Ezberlerin Bilimsel Klkls Bir Felakettir

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.