..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
"...Ve hepimiz az ya da ok ryac deil miyiz!" -Dostoyevski
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Gelecek > Ouz Dzgn




14 Nisan 2020
nsan Gelecek Zamanda ekimlemek  
Ouz Dzgn
Anglo-sakson dillerinde iki farkl gelecek anlay bulunuyor. Bunlardan birincisi, future ya da futur rneinde grld gibi zamanda konumlanan ahsn merkeze alnd ve zneletirildii anlay


:ABCB:
Anglo-sakson dillerinde iki farkl gelecek anlay bulunuyor. Bunlardan birincisi, future ya da futur rneinde grld gibi zamanda konumlanan ahsn merkeze alnd ve zneletirildii anlay
Bu anlaya gre gelecek sonradr, yarndr, tededir ve bizim ulaacamz bir hedeftir. lerlemeci modern anlayn Hegel gibi dnrlerde tezahr eden gelecek anlay bu modele uymaktadr.
Derridaya gre byle bir gelecek tahmin edilebilen, belirlenebilen, ngrlebilen bir gelecektir. Gelecekten ok bir gidilecek noktadr.
kinci anlaysa, henz gereklememi olduunu sandmz gelecek zamann merkeze alnd ve onu bugne gelebilecek bir varlk olarak kabul eden anlaytr. Buna gre gelecek teki bir varlktr ve bulunduu o muhayyel konumdan u ana doru gelmektedir.
Derrida, Trkedeki gelecek kelimesiyle ayn anlama gelen Franszca lavenir kelimesini futur kelimesine tercih eder. Gelecei var edenin biz olmadmz, gelecein btn belirsizliiyle ve ngrlemezliiyle bize doru gelmekte olduunu kabul eder.
nk dnr bilmektedir ki, ikinci rnekteki gelecek anlay merkeze alnrsa, modernitenin bir rn olan hmanistik znenin mutlakl dncesi, varln, ismin ve oluun onuru adna etkisizletirilmi olacaktr.
Bylesine ngrlemez bir gelecek adna hi kimse evrenselci ve totaliter grand-teoriler ortaya atamayacak ve haddini ok fazla aarak; Faizm, Marksizm ya da Liberalizm benzeri ilerlemeci ve evrensel kurtulu vaatlerinde bulunmayacaktr.
Franszca avenir kavramna benzer bir anlama sahip olan Almanca Zukunft kelimesi de dikkat ekicidir. Kkeni, ncilin Almanca evirisindeki Ankunft (Geli) ifadesine kadar uzanan bu kelime, Hz. sann dnyaya yeniden geliine de inceden inceye imada bulunur.
Trkemizde de avenir ve Zukunft (ngilizce coming) kelimelerinin anlamlaryla uyumlu bir ekilde kullanlan gelecek kelimesi, ngrlemeyen, programlanamayan bir tekinin u ana doru geliini ifade eder. Gelecek olan Odur ve Onun kim/ne olduunu biz tahmin edemeyiz.
Kurn bir kavram olan mugayyebat- hamse (be bilinmeyen) de, Arapa dndmzde, istikbalden ziyade ti (avenir, gelecek, Zukunft) kavramyla ifade edilebilecek bir gelecek zerinedir.
Gelecek (ti, avenir, Zukunft) kavram, slamn Levh-i Mahfuz inanyla birlikte dnldnde baka anlam imknlarn da bizlere sunabilir. Ezelde olacaklar, sonsuz bir ilim sahibi tarafndan bilinmi olan btn olacaklarn zaman geldiinde olmas anlam, bize Kader ve Kaza inann da verecektir mesela.
Gelecei bugne doru gelen bir ngrlemez teki olarak dndmzde, baka imknlar da kucaklar bizi. Bize gelebilene bizim de gidebilmemiz mmkn olduuna gre, insanln gelecee yolculuk hayalinin gnn birinde gereklemesinin ihtimal dhilinde olduunu da syleyebiliriz bylece.
Trke syleyecek olursak, istikbal ve gelecek kavramlarnn, birbirlerinden farkl ama olduka zengin anlam imknlar sunduklarnn farknda olmamz gerekiyor.
Anda yaayan bir varlk olarak bize doru gelmekte olan zamansal ve ngrlemeyen tekiyi karlamak anlamna gelen istikbal kavram, gelecek olann geliine kar ciddi bir hazrlanmay hatrlatr bizlere.
ngrlemeyen ve bilinemeyen gelecei laykyla istikbal etmek bize dmektedir. Biz onun geliine hazr olsak da olmasak da sonuta o bize gelip ulaacaktr.
Zamann izgisel olduuna ve gelecein insan znelerin kontrolnde srekli bir ilerleme getireceine dair inancn zeminini sarsacak byle bir gelecek tasavvuru, modern insann hibir zaman gelecein znesi/fili olamayacan da ilan edecektir.
Gnmz insannn, modern ilerlemeci meta-anlatya, 18-19. yzyl insanndan daha az itibar gsterdii de bir gerek. nk gelecein belirsizlii, ilerlemeci anlayn iyimserliinden daha belirgin bugnlerde.
Hele de bulac salgn hastalklarn -koronavirs rneinde olduu gibi- ne zaman nereden kp, kimlere bulap kimlere bulamayaca ya da bu bulamalarn gelecein hangi belirlenmi tarihinde sona erecei sorular karsnda bu kadar chil olduumuzu anlamken...
Belki de teknolojisinden ekonomisine, insanolunun ilerleme sand btn bu gelimeler, savalar, katliamlar, hastalklar, zehirlenmeleri, doal felaketleri ve de en sonunda; mutantlarn, yapay zekal robotlarn, insan tesi varlklarn tahakkmn sonu verecek olan gerilemelerdir. Kim bilir?
O halde gelecei bizim yaratp ina ettiimize dair o modern hmanistik miti sorgulayp, gelecein bize doru akp gelen, bizim kontrolmzn dnda bir teki/zne/O olduu gereiyle yzlememizin zaman artk gelmitir.
Ancak bu yzlemeyle, aklmz (rasyomuzu) evrenin tam da merkezine yerletirdiimiz o modern ryadan uyanabilir; gelecek olann Onun tarafndan belirlenmiliinin bize dnk belirsizlii karsnda, ne kadar ciz ve ne kadar fakir olduumuzun uuruna varabiliriz.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn gelecek kmesinde bulunan dier yazlar...
Evliya Menkbelerinden Trk Fantastik Edebiyatna
Bir Hayliniz Var m?
Trkelemek Zaman
Mevlanalar' Beklerken
Almanya'daki Yangn ve Nefretlerimiz

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Ftih stanbul'u Ka Yanda Fethetti?
Mevlid Kardelii
Kfiyelerin Birlii
Kemene Kimin?
Baklava'nn Kkeni
Kurn'n Kkeni Smerde mi?
iir Dnceleri
Amerika Osmanl Tarafndan Kefedilseydi?
Medeniyet Bestemizin Notalar
Omoto Dini ve slamiyet

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sen Var Ya Sen! [iir]
akkd akkd [iir]
Blibilen Dilinde iir [iir]
Boyutlu iir [iir]
Miraciye [iir]
Saanak Sen Yayor [iir]
Blbller ehri stanbul [iir]
Trke Hamile Beyanlara [iir]
Buras Sessiz Biraz [iir]
New Orleans'l Siyahi Kirpiklerin [iir]


Ouz Dzgn kimdir?

Yazar edebiyatn her alannda almalar yapyor.

Etkilendii Yazarlar:
Btn yazarlardan az ok etkilendi. Zaten insanolunun zellii deil midir iletiimde bulunduu varlklardan etkilenmek?


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ouz Dzgn, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.