..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Herkesin derdi baka. -Orhan Veli
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Sanat ve Sanatlar > Ya Irmak




6 Kasm 2022
Pavesenin Yaama Ura  
Ya Irmak
ntihar yeni bir ey, bir rastlant ya da ni bir karar deildi onun iin; dpedz tasarlanm, hatta tecrbe edilmi bir eylemdi.


:DBB:
Cesare Pavese, 26 Austos 1950 gn Torinoda bir otel odasna kapanacak ve midesine indirdii uyku haplaryla yaama elveda! ekecekti.

ntihar yeni bir ey, bir rastlant ya da ni bir karar deildi onun iin; dpedz tasarlanm, hatta tecrbe edilmi bir eylemdi. ntiharla daha lise yllarndan tanyordu Pavese. Okul arkadalarndan biri, kendini bir ak yznden ldrmt. O da, uruna lebilecei bir kadnn yokluundan, lme karar vermiti. Ne var ki vazgeti bundan, kurunlar bana deil, bolua skt.

Bundan sonra, hep bir glge gibi izledi Paveseyi intihar dncesi. nk ntihar dncesi hayata bir kar kt. onun iin. Ama kolay deildi yle, nsann ancak tutkuyu aarak gerekletirebilecei tutkulu bir davrant. intihar. Bu sonuncusu da pek kolay olmamtr. lmnden bir hafta nce, 18 Austos 1950 tarihli gnlne u cmleler decektir: Kolay sanmtm ilk dndmde. Zayf kadnlar yapmt bu ii. Alakgnlllk istiyor, kendini beenmilik deil. O gnn son szleri de yledir: Tiksiniyorum btn bunlardan. Szle deil. Eylem. Artk yazmayacam.

Artk yazmayacam szn, mr defterini kapamadan bir gn nce Davide Lajoloya yazd mektupta da yineler Pavese, Artk yazmayacam, ller lkesine yollanacam. Yazmak bir yana, yaamna son vermeden, btn yazlarn yakacaktr. lerinden yalnz bir dosya kalr, intihar ettii otel odasnda. Rengi solmu, yeil bir dosyadr bu ve kapanda krmz ve mavi kurunkalemle Cesare Pavesenin Yaama Ura yazyordur. Bu, Pavesenin, 19351950 arasn kapsayan gnlkleridir.

Yalnz Kadnlar Arasnda ile Ay ve enlik Atelerini okumutum Paveseden. Gnlkleri kt gnden beri almak istedim ama bir trl alamamtm. Gnlklerinden yer yer alntlar, paralar okumutum fakat tamamna ulaamamtm. Geen hafta gnlklerini okuyup bitirdim. Pavesenin gnlkleri bir insan iin sanat ve yaam felsefesi klavuzu hkmnde diyebilirim... Akla iir, zgrlkle sanat, yaamla lm dncesi i ie. Adm ba aforizmalar sralyor Pavese; bunlar, kendi kendine hesaplama denemeleri oluyor bir yandan da. Zaten gnlkler i hesaplamalardan, kendini yere vurmalardan ve drt ba mmur, bala batrlm aforizmalar drmekten baka nedir?

Gnlerin kendi yok Pavesenin Yaama Uranda. Gnlerden szan, damtlan izler var. Gnlerin tortusu Pavese yaam karsnda gszdr ou zaman. Bunalml ve yalnzdr. Sradan bir yalnzlk deil onunki. Ac ektiren bir yalnzlk. Kendisinin yazdna gre ac ektiren yalnzlk, ldrme isteini de birlikte getirir.

Yaama Uranda Pavese gnlerini plak olarak sunmuyor bize, ama bu, gnlklerinden onu tastamam tanyamayacamz anlamna gelmiyor. Yaama komak, her zaman yeniden balamak isteyen Pavese ile yorulan, ikide bir kendini tepeleyen Pavese bir arada. Krlgan, incinmi ve iinde baka dnyalarn zlemi olan bir Pavese. zgrlk tutkunu Faizme bakaldrp hapse girer, srgne gnderilir, ama o hep zgrln, insanca yaamann trksn syler. Peini hi brakmayan intihar ve yaam yorgunluu bir yana, aslnda umuttan, yeniden balamaktan sz aar o hep. yle der bir gnlnde: Dnyann en byk mutluluu balamaktr. Canl olmak iyidir, nk yaamak her zaman, her dakika yeniden balamak demektir. nsan bu duygudan yoksunsa -hapis, hastalk, alkanlk, budalalk yznden- lsn daha iyi.

Pavese benim iyi bir dostumdu. imdi Yaama Urayla dostluumuz bir kat daha pekiti. Onun gnlkleri el kitabm olacak benim. Sk sk dneceim ona.

Paveseden Alntlar

Bir kadn, eer budala deilse, eninde sonunda bir insan yknts ile karlar ve onu kurtarmaya alr. Kimi zaman da baarr bu ii. Ama bir kadn, eer budala deilse, eninde sonunda akll, salkl bir adam bulup onu bir ykntya evirir. Her zaman baarr bu ii.

Genliimin sona erdiini haber veren belirtiler arasnda en nemlisi artk edebiyata kar byk bir ilgi duymaym. Bir zamanlar her eye ramen duyduum, manevi dorular bulma umuduyla amyorum kitaplar artk. Okuyorum, daha da ok okuyabilmek istiyorum, ama bir zamanlar yaptm gibi, kitaplarda bulduum eitli yaantlar ne heyecanla karlyorum ne de bunlar parlak, iir ncesi ussal bir grltye dntryorum. Torino sokaklarnda dolarken de ayn ey oluyor. Bu yerleri artk yaratma abasn hzlandran romantik, simgesel bir g kayna olarak grmyorum. Her keresinde, nceden yaplm bu demek geliyor iimden. Ezilmelerimi, saplantlarm, yorgunluklarm ve dinlenmelerimi iyice gzden geirince, akas hayata yeni bulular getirecek bir alan olarak bakmyorum artk, iir daha az ilgilendiriyor beni bu adan; sadece dnlecek ve zmlenecek olan skc bir malzeme gzyle bakyorum her ikisine de.

Bir erkekle bir kadn arasnda aktan daha nemli ne olabilir? Bu, insann bir bakasn kendisiyle bir tutabilecei anlamna gelir: onun her davrann ve hareketini kendi davran ve hareketi gibi grmek, hayatn tadn karmasndan hayatn tadn kendimiz karyormuuz gibi sevinmek, bizim bakalaryla yaptmz eyleri o bakalaryla yapyor diye kendimizi bir eyden yoksun kalm hissetmemek, baka bir deyile, br insanlar da kendimizi sevdiimiz kadar sevmek. Bu sevgiye iyilik deniyor. Ama ya o insan kaybolursa? Kendimizin kaybolan bir parasn sevebilir miyiz? Bunun iin kimsenin hibir zaman kaybolmadna, lm diye bir ey olmadna inanmamz gerekir () Peki. Ama sen lm kendin iin kabul ediyorsan, bir bakasnn da kendisi iin kabul etmesine nasl kar kabilirsin? Bu da iyiliktir. Hilie varabilirsin, ama pimanla ve nefrete deil. unu her zaman hatrla: Sana hi kimse bir ey borlu deil. Kendinde neye hak gryorsun? Doduunda hayat zerinde herhangi bir iddian var myd?

Bakalaryla hatta karna kan tek insanla sanki her ey o an balayacak ve biraz sonra bitecekmi gibi yaamalsn. (Yaama Ura 322)

Kendini ldrmeye karar vermi bir adamn damarlarndan boazna ynelen bu gizli ve kkl sevin neden? lmle yz yze gelindi mi, hl diri oluumuzun kafaya dank baka bir ey kalmaz geriye (Yaama Ura 98)

Kimbilir ka kez o gvenli ve yerinde karara vardk: Ondan uzak duracak, ona sanki her ey imdi balyormu gibi davranacak, bu arada da onun her tutumunu biliyor olmann getirdii byk avantaja sahip olacaktk. Ve kimbilir ka kez bunu baaramadk? Niinine bir bakalm. Yalnzlkla btnleip onun karsnda kurban roln oynadk. Onun karsnda sakin ve hazr olmalsn; yalnzlna dalmalsn. Artk kaya ol, dalga deil. 33nte sandaldaki salamlna yeniden kavu. Boalan isel enerjini tazele. Rza gster, talep etme. Bekle. Her drtnn seni nerelere gtreceini gr. O bildik alaltc durumlara gtren btn drtlere egemen ol. Bunu yapamazsan, hibir ey yapamazsn. (Yaama Ura 100)

Gerein mutlak mantna inanan dnrler bu konuyu bir kadnla ciddi olarak tartmamlardr. (Yaama Ura 101)

Bir insan ac ekiyorsa, bakalar bir sarhomu gibi davranrlar ona: Hadi, kalk bakalm; yeter bu kadar, hadi iine; yle deil, ha yle (Yaama Ura 103)

Eskiden beri bilinen bir ey, ama yeniden bulduum iin kendi adma seviniyorum. Ancak bir zveriyi gerektiren sevgiye inan; bunun dnda herey, ou zaman, bo szlerden baka bir ey deildir. (Yaama Ura 114)

Ac ekmek (mutsuzluk, yas), dnceleri belli blgelerden uzak tutmak, bylece orada egemen olan aclardan kurtulmak iin zihinde tel rg yaratmak gibidir. Bu bakmdan, manevi yetenekleri snrlar ac ekmek (Yaama Ura 116)

Frtnal bir i hayatlar olup da konuarak ya da yazarak ilerini dkmek istemeyenler, aslnda, frtnal i hayatlar olmayan insanlardr.
Yalnz bir insanla arkadalk et, herkesten ok konutuunu greceksin. (Yaama Ura 125)

Elbette ac ekerek insan birok ey renebilir. Ne yazk ki ac ekmek rendiklerimizden yararlanacak gc brakmaz bizde; bir eyi sadece bilmekse, hiten de az bir eydir. (Yaama Ura 130)

nsan nasl lm dnmeyebiliyorsa, kadnlar da dnmeden edebilir. (Yaama Ura 135)

Kendimi yalnz brakmamak iin btn gece aynann karsnda oturdum (Yaama Ura 142)

Bekrlar evlilerden daha ok ciddiye alrlar evlilii. (Yaama Ura 163)

Kskanla kar geici bir aredir cinsel ahlak. Bir baka erkein cinsel gcyle herhangi bir karlatrmay nleme abasdr. Kskanlk ise byle bir karlatrma yapma zorunda kalma korkusudur. (Yaama Ura 166)

Bir eit insan vardr ki, hayattan bir ey beklememeye almtr ne yapt bir i ne de ektii ac iin bir karlk umar. Ne olursa olsun, hi kimseden, hatta yardm ettiklerinden bile bir ey beklemez. Dolaysyla, ancak diledii zaman bakalarna yardm eder. Tpk benim gibi. (Yaama Ura 179)

Bir baka insann ocukluunu renmek, onu yeniden yaamak istemek, belli bir sevgi belirtisidir. (Yaama Ura 206)

Ak iki sevgiliyi birbirlerine deil, kendi kendilerine rlplak gsterme gcne sahiptir. (Yaama Ura 212)

Hayatn alayc yasalarndan biri de udur: Sevilen kimse, veren deil, alan insandr. Sevilen kimse sevmez, nk seven, verir. Bu da anlalmayacak bir ey deildir; nk vermek almak kadar kolay unutulmayan bir zevktir; kendisine bir ey verdiimiz insan bizim iin gerekli, yani sevdiimiz bir insan olur. Vermek bir tutku, neredeyse bir kusurdur. Kendisine bir eyler verebileceimiz bir kimsemizin olmas gerekir. (Yaama Ura 234)

Bir kadn evlendii zaman bir baka erkee ait olur; bir baka erkee ait olduu zaman da artk ona syleyecein hibir ey yoktur. (Yaama Ura 239)

Beklemek de bir ura. Hibir ey beklememek korkun. (Yaama Ura 322)

Birtakm eylerden dzenli ve inanl olarak vazgeen insan, hayatn ite bu vazgetii eyler stne kurmutur. Gz yalnz bunlar grr. (Yaama Ura 373)

Zaferin tadn karabilmemiz iin llerin dirilmesi, yallarn genlemesi, uzaktaki dostlarmzn dnmesi gerekir. Biz bunun dn dar bir evrede, bizim iin btn dnya saylan bildik yzler arasnda kurmutuk; imdi bydmze gre, yaptklarmzn ve sylediklerimizin gene bu yzlerde yansmasn isteriz. Oysa onlar yalanm, lm, kayplara karmlardr. Bir daha dnmemecesine. Bu durumda umutsuzca evremize bakar, bizi yalnz brakan, ama bizi seven, yaptklarmza hayranlk duyacak olan bu kk dnyay yeniden yaratmaya alrz. Ama byle bir dnya yoktur artk. (Yaama Ura 378)

Bir kadnn akndan deil; ak herhangi bir ak bizi olanca plaklmz, mutsuzluumuz, incine bilirliimiz, hiliimiz iinde gsterdii iin de ldrr kendini insan. (Yaama Ura 409)

ivi iviyi sker. Ama bir armh yaplr drt ividen. (Yaama Ura 415)

Ama daha korkun olan udur: yaama sanat, sevdiklerimize onlarla birlikte olmaktan ne byk bir zevk duyduumuzu belli etmemekten baka bir ey deildir; bunu baaramadk m, brakp giderler bizi.

Asl baarsz insan, byk ileri gerekletiremeyen deil bunu kim baarmtr ki- bir yuva kurmak, bir dostluu, bir kadnla mutlu bir ilikiyi srdrmek, ekmek parasn kazanmak gibi kk eylerde baarszlk gsteren insandr. Baarszln en acs budur.

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn sanat ve sanatlar kmesinde bulunan dier yazlar...
iirin ifresi Nasl zlr?
Niin Yazyorsunuz?
Aydn ve Politikaclarn Sava Neden Bitmez?
Mahere Uzanan Sevgi: Rveyda Ya da kinci Mona Rosa
Meri Sac Myd Solcu Mu? Mtefekkir mi, Mtercim mi?
Sanat Anlaymz ve Fuhu Sektr!

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Dnce (!) Den Notlar
Devletler Nasl lr?
Sadettin Kaplan Kimler Tanyor?
Bartl Cadlar
Edebiyat Dncesi zerine
Kldarolu Tayyip Erdoann muhalifi mi, Yoksa, mefhum - U Muhalifi mi?
Dilin Dndrdkleri
Hasretin Sebebi: lham
Hrsz
smi Var Atlar

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Kar Duas [iir]
Ayrln Bitii [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Tesirsiz iir [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Kehribar Gzlm [iir]
Yr Grdm [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.