..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Bu hafife kenara itilecek bir roman deil. Daha byk bir iddetle uzaa frlatlmaldr. -Dorothy Parker
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Unutulamayan Dnemler > Ya Irmak




15 Nisan 2024
"Bu Dnya i Oyundur Oyun"  
Ya Irmak
Bir zamanlar sz sahipleri korkard dilin kemiksiz oluundan. Korkmaya korkarlard da bakasna deil, nce kendilerine sallarlard iaret parmaklarn: Sz ok syleme, srasnda ve az syle; binlerce sz dmn bu bir szde z! Ya kalkarsa arslan eikten! Ya paralarsa szn sahibini.


:ADF:
Dnyada sylenmemi hibir ey yoktur.

yle ya u gkkubbe altnda sylenmemi bir sz var myd? Bu sebepten dil eikte yatan bir arslan da oldu, yularndan ekilen bir deve de. Sz, yeryzne mavi gklerden inmiti. ner inmez de hemen karmt taa, topraa.. Her kim altn topraktan kard, alev alev yanan talar beyler banda hazr bulundu. Bir zamanlar sz sahipleri korkard dilin kemiksiz oluundan.

Korkmaya korkarlard da bakasna deil, nce kendilerine sallarlard iaret parmaklarn: Sz ok syleme, srasnda ve az syle; binlerce sz dmn bu bir szde z! Ya kalkarsa arslan eikten! Ya paralarsa szn sahibini. Kim ki bir kitap yazd, nce yle demeli: Szn iyi syle! Akln ss dil, dilin ss sz, insann ss yz, yzn ss gzdr. nsan szn dili ile syler; sz iyi olursa yz parlar. Tabii ki rportajlar, imza gnleri filan yaplmazd kitab kan yazarlarla o zamanlar.

Kendileri anlatrlard: Sz bilerek syleyen ok kimse var; benim iin sz anlayan adam azizdir Elli yam bana elini dedirdi; kuzgun ty gibi olan bam kuu tyne evirdi. imdi altm Bana gel! diye aryor; ecel pususuna dmezsem, imdi oraya gideceim. (Bir zamanlar) vcudum ok, gnlm yay gibiydi; imdi vcudum yay oldu; gnlm ok yapmalym. Elli yanda ilk kitab kmt Balasagunlu Yusufun: Kutadgu Bilig. O zamanlar imza gnleri deil, her sz yazar tarafndan imzal eserler vard.

Yusuftu, Ulu Has Hcib oldu 1070 ylnda. Bura Kara Han evirince sayfalarn Kutadgu Biligin. Anlad ki ok olmutu gnl Yusufun . Kagarl hakan nasl da vurdu: Bu dnya ii oyundur oyun. Oyuna katlma, nene gerek bu oyun! Kutadgu Bilig, Kutluluk Bilgisi farknda olanlara oyunun. Ben szm syledim ve kitab yazdm; bu kitap her iki dnyay tutan bir eldir. Kitabn tek dnyaya sunmuyor. Belli ki birden fazla dnyas vard Yusufun. Bu yzden mnacatla alyor kaps. Allah ad ile balayan bu ilk Trke eserin: Allah ad ile sze baladm. Yaratan, yetitiren ve gren Rabbimin adyla. diye balayp natla ssleniyor penceresi: Onun yoluna gnl baladm; btn dediklerine inandm ve severek szn tuttum. Ey Tanrm, benim gnlm gzet; kyamette beni Sevgili Peygamberle haret! Ve bu yzden drt kandil gibi aydnlatyor kutlu evi slmn drt halifesi: Bunlar Onun sevdii drt arkada idi. Nihayet sra Bura Hana geliyor. Herkes srasn bilmeli. Bilmeli ki byklk bykleri olgunlatrmal. Hem bir ey sylenecekse illa sultana, az vp ok yermeli deil miydi?: yi kanun koy. Kt kanun yapan kimse daha hayattayken lm demektir. Adalete dayanan kanun bu gn direidir. Kanun bozulursa gk yerinde duramaz.

Has Hciblik makam vezirlik ve ordu komutanlndan sonra gelirdi sarayda. Has Hcib vicdanyd Karahanllarn. Hcib olmak, insanlara yol gstermek demekti nk. yle bir terifat nzr ve mbeyinci ki akl, bilgi, tavr, davran; boy-bos, yz, ses, kyafet harmanlanp toplanmalyd elbette ahsnda. Yarlara, uurumlara kpr olmal, sessizlere ses. Kulak olmal yoksullarn dileklerinde. Yusuf olmayacaksa Has Hcib kim olacak!? Kim kartacak sahneye hkmdar Gndoduyu, vezir Ay-Toldy, gdlmii; vezirin olunu, Odgurm; gdlmiin zhid akrabasn. Kim onlarn azndan, adaleti, mutluluu, akl ve kbeti konuturacak! Bugn bilgi hakr oldu. lde fena insanlar artt. Akll kiiler az aamyorlar Eskiden cemaat ok, camiler azd. imdi camiler oald, cemaat azald! diye ykseltecek sesini. Hkmdarn evresindeki insanlarn iyi veya kt olmas hkmdara baldr. Hkmdarlar kt olmadka yanlarnda kt kimseler toplanamaz! diyebilecek sarayda?

Yusuf olacak elbet. Dile hkim olmak isteyendi Yusuf. Trkeyi peine dt bir yaban ceylanna benzetip, Onu yavaa tuttum, kandrarak kendime ektim. Okadm sndrdm. Bana gnl verdi. Yine de ara sra korkup rkyor. diyebilendir Yusuf. ki dnya mutluluunu iyi insan olmaya balayan, ktlerin gcn her geen gn biraz daha kaybettiini mjdeleyendir Yusuf. Huzurun zahmet, sevincin kaygyla yol arkadal yaptn grp, zahmetsiz huzur, kaygsz sevin aramayandr Yusuf. Glleri hakl klmak iin hkmdarn kapsn andrmayan, gszlerin hakkn aramak iin hkmdarn kapsn sarsandr Yusuf: Kapda birok a kurt toplanmtr; ey hkmdar, koyunlar koru! elbette olacak Yusuf. slm Trk edebiyatnn ilk yazardr nk o. Ellerinin mrekkebiyle deil kelimelerinin derinliiyle poz verendir. Kafiye darln gnl geniliiyle ap, 6645 beytinde Trke alayandr Yusuf. Ten isyanlarn bilgi sultanyla bastran, yalnzlk korsanlarn Zikrullah gemisiyle susturandr Yusuf.

Evet, dnya ileri bir oyunsa eer, Yusuf ve Yusuflar da kyamete kadar var olacak elbet

Kaln salcakla.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn unutulamayan dnemler kmesinde bulunan dier yazlar...
lbr (Yourtlu Yumurta)
Fatihte Bir Mahallenin Sokanda Hatrladklarm
Resimli Roman alar
Font ile Hat Arasnda Geen Yllarm
Tad Damamzda Kalan Tatlar
Dilencinin Dilenciye Dilendiği Şehirden Selam Ola

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
stanbulu Dnmek
lenmemi Cevherler lkesi: Trkiye
O Kelime!
Hallerinden Memnun Cevherlerimiz
ki Burlu Bir Kale: Zaman!
ekyatalt Romanlar II
Elma, Yldrm
Aa Deyip Geme!
Bir lk
Duann Gizemli Yolculuu

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Gzbebei Turusu [iir]
Bir Hicran Namesi [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Geldim [iir]
Szn iei [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Bilemezsiniz [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ya Irmak, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.