..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
ste, sana verilecektir; Ara, bulacaksndr; al ve kap sana alacaktr -ncil
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Yazarlar ve Yaptlar > Salih Zeki avdarolu




13 Mays 2009
Necip Fzl" da "Peygamber" Ak….  
Salih Zeki avdarolu
Byk air, edip ve kltr adam Necip Fzl Ksakrek' in Hz. Muhammed (s.a.v) ak ilniyor...


:HCAC:


26 Mays 1983 tarihinde ebediyet’ e uurladmz Trk kltr ve dnce hayatnn en nemli ahsiyetlerinden Necip Fzl Ksakrek’ in, karakteristik vasflarnda saylamayacak kadar zenginlik vardr.
Ancak kendisine de salnda sorulsa idi, herhalde btn bu zengin daarc iinde en nde gelen hasletinin, Cenb- Hak ve Hz. Muhammed (s.a.v) e duyduu byk “ ak” gsterirdi.
Onun hayat boyunca yazd herbiri yzlerce sayfalk ynla kitabnn byk blmnde de, ya dorudan doruya veya dolayl olarak , bu ak’ n btn tezahrlerini okuyoruz.
iirlerini toplad “ ile” deki binlerce iiri ve yazd saysz makalelerinin ounun temas, Allah ve Peygamber sevgisi ile doludur.” ile” de bu anlamda “Peygamber”, “Allah'n Sevgilisi”, “l”, “O” , “Rtbe” v.d. balklar altnda Hz. Peygamber'e yazlm mstakil iirler olduu gibi, baka temalarla yazlan bir ok iirinde de, Hz. Peygamber ismen gemekte, veya onun ahsiyetine atflar yaplmaktadr.
Allah sevgisini “Her ey, her ey u tek mjdeye / Yoktur lm Allah diyene / Canm kurban ba secdede / ki bklm Allah diyene” kt’ asnda, Peygamber akn: “ Sen, fikir kadar gzel; / Ve tek, birden daha tek! / Itrn szm ezel; / Bal sensin, varlk petek... “ kt’ asndaki emsalsiz dizelerinde bariz bir ekilde gryoruz.
Gerek iirleri , gerekse saysz makalelerinde Hz. Muhammed (s.a.v) den,Gaye insan; ufuk peygamber, Efendim, Peygamberim, Mjdecim, Kurtarcm, gibi zel hitaplarla bahseder.
te, “ile” deki bir beyti. O beyitteki kulland tzim dolu hitaplar ve “O” na olan itaatnn hudutsuzluu ne gzel ifade ediyor :
“Mjdecim, kurtarcm, efendim, peygamberim,
Sana uymayan l, hayat olsa teperim. “

Bu dncelerini sadece kitaplarnda deil, gnlk hayatnda da olanca younluuyla yaar. Bir gn Kadky’ den vapurla Karaky'e geerken yanna biri yaklap :

- “stad !... biz kendimiz yolumuzu bulabilirdik, Peygamberlere niin ihtiya duyuldu?..” diye sorunca :
std okumakta olduu kitaptan ban kaldrr ve yle cevap verir :
- Karya yzerek geseydin ya ; ne diye vapura bindin ki, cevabn verir.
"Esselm" ve “ le nen Nur” isimli kitaplarnn konusu slm Peygamberidir. Bunun dnda, derledii hadisleri, 1948 ylnda “Nur Harman”,1951 ylnda manzum olarak “ 101 Hadis ”,1968 ylnda “Peygamber Halkas” , 1970 ylnda “ slm Tarihi, Efendimiz, Kurtarcmz, Mjdecimizden Nur Harman” isimleriyle yaymlad kitaplarnda da Resulullah’ konu alr. Ayrca “htill” ismini tayan kitabnn 30 sayfalk ksmnda “ O” nun yapt “inklp” lar anlatr. “man ve slm Atlas” gibi kitaplarnda da, Peygamberinden her vesile ile coku ile szeder.
nce yazd ve 1973 ylnda yaymlad “Esselm” adeta Sleyman elebi’ nin “Vesilet’n Nect” gibi mevld benzeri, nazm olarak yazlm , naat formunda uzun bir eserdir. Kendi diliyle bu kitabn yazl hikyesini ve amacn yle anlatr :
“… Bu eser, hasret derecesini termometrelere ifade ettirmekten aciz olduum bir ruh ilesi iinde 1960-1961 hapsimde yazlmaya baland; ve ondan sonra, han hayatn zalim arklar arasnda tekrar gaflet tneline giren ruhumun kasvet ikliminde 11 yl uyuyup 1972 Ramazan aynda ve tesinde, belki daha yakc bir ile drtsyle tamamland.
Umulur ki; bir gn Trk edebiyat, bu eseri, yeni zamanlarn slm tahassste ilk temel kitab saysn... Ve destanlk apta cehd sarfetmenin ne demek olduu bu vesileyle grlsn...

Binyediyz ksur msralk, kemmiyette kk bir destan... Fakat keyfiyette, her kelimesi bir beyin trplemesine ml olduuna gre bilmem ne?..

Dva o Nura yaklamak... O Nur ise insan ve idrki bir an iinde yakp kl edici kvette... O halde eser hakknda verilecek hkm, bu yan ve kavrulu borcunda hangi derecenin tutulabilip tutulamayacanda... Keyfiyet hkm, ancak byle bir lyle verilebilir.

Allah'n ‘teslim olunuz!’ emrini verdii Gaye-nsan ve Ufuk-Peygambere, bildiiniz veya bilmediiniz, haberini aldnz veya almadnz, anlayabildiiniz veya anlayamadnz her tarafyla ve her zerrenizle teslim olmaktan baka gayeniz olmasn!..
Bu kitapta std, Efendimiz’ in 63 yllk hayatlarn esas alarak , eserini 63 adet manzume ile sembolletirir. Ancak yazar bu kitab iin okurundan hakettii ilgiyi pek gremez.
te “Esselm” dan arpc dizeler :
Yok bile yokken O vard;
O bir nur... Ki mutlak saffet.
dem, Allah'a yalvard;
O nur iin beni affet!

dem'in alnnda bir nur;
Derken br Peygamberde.
yet ki, plak okunur;
Ne bir harf, ne zarf, ne perde.

Geti bilmem ka nesilden,
O nur, lhi daire...
brahim'den smail'den,
Vesaire vesaire...

O nur, o nur, elde sancak;
Aktarlr, neb neb.
Bir beklenen var ki, ancak,
Nurun ezelden sahibi...

Nur srdr, k st sr;
Vurduu eya glgesiz.
Onsuz insan kr ve sar;
lkeler onsuz, lkesiz.

Son Peygamber, son Peygamber!
lk olunca sona geldi.
Nur, fezay tutan ember,
Ondan gelip O'na geldi.

“Esselm” n yaymlanmasndan 8 yl sonra, bu kez nesir olarak, yine Hz. Muhammed (s.a.v)i, muhteem cmlelerle anlatt bir edebiyat aheseri olan “ le nen Nur” u daha nce yazd metinleri gelitirerek 1981 ylnda tamamlar.
“le nen Nur” un Prof. Orhan Okay’ n anlatmyla ( 1 ) olduka uzun bir srece uzanan yayn macers vardr.
Bu eserin ilk metni, 1946 ylnda BYK DOU Dergisi’ nin Aralk/1946 tarihli, 57 no.lu saysnda yaymlanmaya balar. Ksa bir aradan sonra Hkmete derginin kapatlmas sonucunda tefrika da biter.
std’ n kendi ifadesine gre , daha sonralar yine Byk Dou’ da olmak zere, 1952 senesinde “ Allah’n Sevgilisi” , 1956’ da “ O” balyla ok az bir blmn nereder.
1961’ e gelindiinde , ilk defa kitap olarak “O ki, O Yzden Varz:Kinatn Efendisi’ nin Hayat”ismiyle yaymlanr.
le nen Nur ismiyle ilk kez 1969’ da baslr.
Mart/1948’ de dergi yeniden alr. Sadece 3 saysnda tefrika edilirse de, bir trl tamamlanamaz.
Kitap olarak baslmadan nce, birka kez deiik yayn organlarnda tefrika edilir. Gerek her tefrikada ve gerekse kitapta, bir nceki metinlere, std baz ekleme ve karmalarda bulunur.
Bu eserinde, Allah Rasl'nn hayatn, nr- Muhammed'nin yaratlndan vefatna kadar bir btnlk ierisinde anlatlmaya almtr. Peygamberine duyduu byk sevgi, sayg ve edepte o kadar zirvelere kmtr ki, eserin balangcndan bitimine kadar “ O” na ismiyle hitap etmeye cesaret edemez ve Muhammed( s.a.v) ismini her seferinde “M…” rumuzu ile yazar.
“ le nen Nur” dan arpc satrlar :
“Sen, mukaddes hedef; Haktan gelen akn hedefi!..
Sen, en ileri rtbe; Allahn Sevgilisi olmak mertebesi!..
Sen, en gzel insan; gzeller gzeli insanolunun en gzeli!..”( Byk Dou Yaynlar, stanbul 2004 , 29. Basm, s. 9 )
“O ki olmasayd, topyekn olu olmayacaktr.
te O...
O kadar evvel ve o kadar stn...
Bir arada sebep ve netice...
O K, VARLIK O YZDEN...”(a.g.e. s. 28)
Kitap hakknda Trk edebiyatve dnce dnyasnda olduka geni deerlendirmeler yaplm ve yorumlar getirilmitir.
Bu yorumlar rneklersek :
1)“…Necip Fzl eserinin temelini ‘ Levlke..’ hadsii kudssine dayandrdn ifade ederek, yaratlm btn varlklar adna peygamberi minnetle vmeye balar. Derin bir ak, azc ve gnah hissi, efkat niyaz bu balangta, yeryer cokun bir lirizme ulaan cmlelerle ifade edilmitir…”( 2 )
2) “…Eserin keyfiyeti hususunda stad Necip Fazl, eserinin hemen banda kitabnn bir ilim deil, san’at eseri olduunu zellikle vurguluyor. Tabi ki san’at eseri olmas ilimden yoksun ve mesnedsiz olduu anlamna gelmiyor. slm limleri tarih boyunca Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in hayatyla ilgili eserler kaleme almlar, tek tek nakillerini sahih kaynaklardan gstermilerdir. phesiz ki ilm siyer kitaplar, yani hadislerin, haberlerin, rivayetlerinin kaynaklarnn gsterildii siyer almalarnn da kendi iinde bir deeri var ve yaynlanmalar gerekiyor da... Ancak gnmzde Allah Resul’nn hayatn belli bir fikre muhatap olarak, o’nun hayatn bir dnya gr projesinin ana merkezine koymak, bunun fikri rgsn kuran eserler karmak ise ayr bir kymet…”( 3 )
3)“… Necip Fazl, le nene Nur’a bir alt balk eklemi: “le ve btn zaman ve mekna”. Bu alt balkta, airin kendi deyiiyle “ba eseri”nin ruhunu, yazl sebebini okumak mmkn: Necip Fazl, Efendimiz’in (sas) hayatn klasik bir siyer usulyle deil bir sanat eseri olarak ortaya koyuyor ve daha ok olaylardan deil durumlardan el alarak anlatyor. O En Gzel Hayat’ “inanm ve teslim olmu sanat tavryla” dile getiren le nen Nur, unutulmaz bir sofra betimlemesiyle alyor: “Sofra… Etrafnda Allah Resllerinin dizildii sofra… Ve bu sofrada bake… Sen!” Necip Fazl’n O ve Ben, Kafa Kd gibi kitaplarn anmsatan bu blmn benzerlerine kitap boyunca rastlyoruz. Allah Resul’nn hayatndan bir kesiti anlatt pek ok yerde Necip Fazl araya giriyor ve bir bakma, nesrinin en billurlam haliyle O’na (sas) yazlm en gzel Trke metinlerden birini kaleme getiriyor. le nen Nur’da genel izgileriyle Asr- Saadet var, Efendimiz’in peygamberlik vasflar var, slam’n ilk yllarna ait artc bilgiler var ama btn bunlarn yannda Necip Fazl’n O’nu bulmakla sonulanan manev yolculuunun izdmleri var. “ile” gibi, “O An” gibi Necip Fazl literatrne aina olanlarn sk karlat terimlerin le nen Nur’da blm balklar olmas bundan. Kitabn Abdlhakim Arvasi’ye ithaf da onun niin Necip Fazl’n “ba eseri” olduunu iin ehline anlatyor zaten…” ( 4 )
4)“… le nen Nur’ un; Necip Fazl klliyat arasnda apayr bir yeri bulunduu hususu zerinde de ayrca durulmas gerekiyor. Eserin yazar bizatihi le nen Nr iin ‘ gye eserim’ demi olsa bile,yz cildi aan bir klliyat arasnda, bu eserin yeri gene de iyi tayin edilmi grlmyor…”
( 5 )

KAYNAKA :
(1) M.Orhan OKAY, “ ada Bir Siyer Denemesi : le nen Nur”,Yedi klim Dergisi, Mays/2005, say:182
(2) M.Orhan OKAY, (a.g.e ,sayfa:3)
(3) Osman AKYILDIZ “Farkl Bir Siyer almas: le nen Nur”, Yeni Furkan Dergisi, Mart 2006, Say: 2
(4) Can Bahadr YCE, “air Kaleminden Peygamber”,www.kitapzamani.com
(5) Necmettin TRNAY, “ Sylenmemi Cmlenin Hasreti: le nen Nur”, Yedi klim Dergisi,Mays/2005, say:182,sayfa:9

.Eletiriler & Yorumlar

:: Tebrikler
Gnderen: Muhsin Altun / , Trkiye
2 Austos 2009
stad Necip Fazl Ksakrek iin yapm olduunuz bu almanz tebrik eder, Resulullah akyla yanan gnllerden biri olmanz cenab- Hak'tan niyaz ederim.




Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Mukaddes Kitabmzdaki yetler ile Tarih Veriler Inda: Trkiyede Yahudicilik Hareketleri
Cumhuriyet' n Radikal 'nkilplar '' Srecinde Tarihi Musikimiz de Payn Almt
2. Adam smet nn' Nn Mzik ile likisi
Bir u Beyi : Mnir Nureddin Bey
Endls slam Devleti Medeniyeti inde Elbette Muski de Vard
Osmanl Dmanl Cumhuriyet Hkmetine Osmanl Ariv Belgelerini Dahi Hurda Kat Deerinden Sattrmt
Yazlnn 600. Ylnda Sleyman elebi" Nin "" Mevld"
1930 Lu Yllarda Muskimize Ynelik Tasfiye ve Ayar Sonras Aralanan Kap le Tanp Dost Olduumuz Arap Muskisi ve Arap Filmleri Maceramz
Ezan Bundan Tam 70 Sene nce Tekrar rab a Okunmaya Balanmt.
2. Adam smet nn Nn Cumhurbakanl Dneminde Kltr, Sanat ve Muski

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Vefatnn 67. Ylnda Ziya Osman Saba Y Rahmetle Anyoruz... [iir]
ki Bedene Tek Ruh [iir]
Ad Konulmam Duygular [iir]
Ak Bir Terennm se [iir]
Hayal Bazan Gerei Aar [iir]
Sensizlik Beyitleri [iir]
Yamuru Beklerken [iir]
Her ey Gemite Kald [iir]
Vesvese [iir]
"" Mzi Kalbimde Yaradr "" [iir]


Salih Zeki avdarolu kimdir?

Otuz yldan fazla bir sredir Geleneksel Trk Muskisi eitimi aldm. skdar Muski Cemiyeti' nde 20 yl korist - solist olarak grev yaptm. Bu gz Trk Muskisi zerine makaleler yazyorum. (bkz. www. musikidergisi. com)

Etkilendii Yazarlar:
N.Fazl , C.Meri, B.Ayvazolu,


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Salih Zeki avdarolu, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.