..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Her insanda insanln tm durumlar vardr. -Montaigne
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Estetik Biimler > Salih Zeki avdarolu




9 Ekim 2021
nc Selim Devrinde Trk Musikisi  
Salih Zeki avdarolu
Gleneksdekidurumu...el musikimizin III.Selim Dnemin


:GGF:

     Lle Devri ile balayp sosyal ve mimr hayatta modernlemeye doru atlan admlar, hzl bir ekilde devam etmektedir. Bu meyanda mparatorluk gnden gne gcn ve hayatiyetini kaybetmektedir. III. Selim tahta ktnda takvimler 7 Nisan 1789 u gstermektedir. Fransa alkalanmaktadr; bir ka ay sonra dnyann seyrini deitirecek byk ihtill yaanacaktr.
     Yeni Padiah, ehzdeliinde Batl retmenlerden siyaset ve sanat dersleri almtr. Fransa ve talyadaki toplumsal hareketleri yakndan takib etmektedir. Bu birkimleri sonucunda;
1791 de III. Selim, Ebu Bekir Ratip Efendi yi Viyana ya yollad. Ratip Efendi oradan mnevver despotizm icraatn anlatan mufassal bir lyiha yollayarak slahat tavsiyelerinde bulundu. Mteakip yllarda Padiah Londra, Paris ve Berlinde ilk defa olarak devaml elilikler ihdas etti. Bunlar ondokuzuncu asrda ran a yollad eliler takip etti 1
III. Selim buralardan aldklar bilgiler nda, pek sistematik olmayan asker ve idar reformlara yeltenir. Nizm- Cedd ad ile yeni bir piyade snf oluturur. Yunanistan da ayaklananmalar, Arabistan, Balkanlar ve Kafkasyada ayrlk hareketler balamtr. Ancak, bu reformist kararlarna kar Yenieri ve yan n direnii sonucunda, pek baarl olamaz ve bunu hayatyla der.
Oysa III. Selim Devlet in yeniden yaplandrlmas almalarnda olduka iyi niyetliydi, ancak ;
Tarihimizin en byk ihaneti, III.Selim in devleti ayaa kaldrmak iin giritii hamlelere, kendi karlar iin direnen ve uzunca bir sre devlet dizginlerini ele geiren etelerin ihaneti idi. ayet, o ok deerli tarih kesitini kurumlarmz yenileyerek geirse idik, belki 19. yzyln trajik k yerine, Rus mparatorluu gibi kontroll bir g sahibi olacaktk 2
Yaanan hadiselere baktmzda srf III. Selim dnemi deil, genelde btn yenileme hareketlerinde, ynetimdeki g odaklarnn talepleri dna klmas hlinde, reformasyonu yrten lideri bile ortadan ekinmeden kaldrlabileceini gstermektedir.
III.Selim in modern anlamda reformcu olmad,fakat daha ok 18.yzylda selefleri tarafndan yaplan trden reformlarn devam ettiricisi olduu,dier bir deyile Osmanl sisteminin geri kalan ksmnda her eyin olduu gibi korunmas iin asker gleri modernletirmek yolunu benimsedii,Osmanl sisteminin dier ksmlarnda reform yapmak iin,ok snrl giriimlerde bulunmas tarafndan isbatlanr 3


GELENEKSEL MUSIKNN FNAL YILLARI

III. Selim in sanatkrlnn, zellikle musikinasl, onun Devlet adamln olduka glgede brakr. ehzadeliinde Krml Ahmed Kmil Efendi den mek, mehur Tanbur shak dan da tanbur dersleri almtr. Hatta padiahlnda ; Kme Faslna ge kalan Tanbur zak Harem Aalar ieri almaz ve bir an incitirler. Olaya ahit olan Padiah, Harem Aalarn iddetli bir ekilde azarlar ve Sizin gibi binlercesini bulurum, ama zak gibi bir std kolay bulamam diyerek, sanatya verdii nemi de bir lde gstermi olur 4
O kadar ki Sz-i Dilr, Evcr ve evkefz bata olmak zere bulduu bir ok makam ve besteledii din ve dind eserlerle, klsik ile romantik dnem arasnda III.Selim ekol olarak yeni bir devir aar.
Osmanl Hnedn nen en nl bestekr, air, neyzen ve tanbr III. Selim in sanat evresi, Osmanl Msksi nde son ihtimn yaand, bir yenilik sahnesi oldu. Bu sahnede, ynetmen Padiah tan baka,TANBR EMN, NUMAN ve ZEK MEHMED AAlar, NSIR ABDLBK DEDE , HAMPARTSUM, KK MEHMED AA, EHL HFIZ ve KEMN AL AA, GEN DEDE ve KR AA ile DELLLZDE, ise oyun dnda kalmay tercih eden klsikcilerdi. II.Mahmud dan, Halife Abdlmecid e kadar geen 114 yllk sre, sadece, Osmanl Musksi nin son byk bestekrlarnn deil, ayn zamanda, gelecein Trk Musksi ni hazrlayan byk muskcilerin de yetitii bir tarih dilimidir.5
Bu ekol bir yerde klsik dnemden neo -klsik dneme geite kpr grevini yapmtr. Bir nceki yzylda elit ve halk msiklerinin birbirleriyle olan yaknl, tekrar bir ayrma safhasna girmitir.
III. Selim, Osmanl nn Avrupa daki elilerinden her konuda olduu gibi mzik konusunda da bilgilendirici raporlar ister. 1797 de Topkap Saray nda opera temsilleri verilmektedir. Tanbur, kudm ve ney in yanna keman gibi yayl sazlar ve klrnetin de bu yllarda girdii sanlmaktadr.
Nizm- Cedd in kuruluuyla birlikte Fransz subaylarn nclnde, batl anlamda bir boru-trampet takm kurulmutur. Bylece Muzka-i Hmyun a giden yolda son admlarn atldn gryoruz.
Yeniliki Padiah III.Selim in Bat mziine de nem verdiini syleyebiliriz.1793 ylnda Sdbad dn Topkap Saray nda bulunan evkyye Kknde Frenk Rakkaslarn,1797 de ise Opera Heyetine temsiller verdirerek izleyecektir. 6

S.Zeki AVDAROLU
Temmuz-2008


DP N O T L A R

1 Cemil MER, Krk Ambar, tken Neriyat, stanbul, 1980, s.281
2 Mmtazer TRKNE, Ya Devlet Baa; Ya Kuzgun Lee, Zaman Gazetesi, 1 Temmuz 2007
3 Aladdin YALINKAYA, Islahat, Deiim ve Diplomasi Dnemi (1703-1789 Trkler, Yeni Trkiye Yaynlar, Ankara, 2002, C.12, s.6l6
4 Yaln ETNKAYA, Mzik Yazlar, Kakns Yaynlar, stanbul, 1999, s.132
5 Cnen TANRIKORUR, Osmanl Musksi, Osmanl Medeniyeti Tarihi, Zaman Gazetesi Yay., stanbul,1999, c.2, s.511
6 Yaln ETNKAYA, a.g.e. , s.133

https://ferahnak.wordpress.com/2021/10/09/iii-selim-devri-nde-turk-musikisi/



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn estetik biimler kmesinde bulunan dier yazlar...
2. Adam smet nn' Nn Mzik ile likisi
Gzel Sanatlarmz ve Muskmizin '' Muhteem Yzyl ''
Geleneksel Muskmizde Gfte Formu ve Gfte Formlarndaki Deiim Srelerine Tarihsel Adan Bir Bak
Ylmaz ztuna
Trk Musksi Devlet Konservatuar 40 Yanda
'' Safiyddin Abdlmmin Urmev '' Nin nclnde, 13. Yzyl Trk Siyaset ve daresinde Olduu Gibi Trk Musksi Nde Yeni Bir Milattr
Abdlhamid ve Mzik

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Mukaddes Kitabmzdaki yetler ile Tarih Veriler Inda: Trkiyede Yahudicilik Hareketleri
Cumhuriyet' n Radikal 'nkilplar '' Srecinde Tarihi Musikimiz de Payn Almt
Necip Fzl" da "Peygamber" Ak….
Bir u Beyi : Mnir Nureddin Bey
Endls slam Devleti Medeniyeti inde Elbette Muski de Vard
Osmanl Dmanl Cumhuriyet Hkmetine Osmanl Ariv Belgelerini Dahi Hurda Kat Deerinden Sattrmt
Yazlnn 600. Ylnda Sleyman elebi" Nin "" Mevld"
1930 Lu Yllarda Muskimize Ynelik Tasfiye ve Ayar Sonras Aralanan Kap le Tanp Dost Olduumuz Arap Muskisi ve Arap Filmleri Maceramz
Ezan Bundan Tam 70 Sene nce Tekrar rab a Okunmaya Balanmt.
2. Adam smet nn Nn Cumhurbakanl Dneminde Kltr, Sanat ve Muski

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Vefatnn 67. Ylnda Ziya Osman Saba Y Rahmetle Anyoruz... [iir]
ki Bedene Tek Ruh [iir]
Ad Konulmam Duygular [iir]
Ak Bir Terennm se [iir]
Hayal Bazan Gerei Aar [iir]
Sensizlik Beyitleri [iir]
Yamuru Beklerken [iir]
Her ey Gemite Kald [iir]
Vesvese [iir]
"" Mzi Kalbimde Yaradr "" [iir]


Salih Zeki avdarolu kimdir?

Otuz yldan fazla bir sredir Geleneksel Trk Muskisi eitimi aldm. skdar Muski Cemiyeti' nde 20 yl korist - solist olarak grev yaptm. Bu gz Trk Muskisi zerine makaleler yazyorum. (bkz. www. musikidergisi. com)

Etkilendii Yazarlar:
N.Fazl , C.Meri, B.Ayvazolu,


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Salih Zeki avdarolu, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.