..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
nsann en iyi taraf rperebilmesidir. -Andre Gide
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Yazarlar ve airler > Ya Irmak




12 Mart 2022
Gnde 25 Dolar Art Masraflar  
Ya Irmak
Her ne kadar Leo Malet gibi bir Fransz ustaya sahip olsa da kara roman, kara mizah daha ziyade Amerikayla zdelemi trler arasnda yer alr. Kara roman; klasik polisiyenin tersine, suu istisnai bir hal olmaktan karp, toplumun geneline yaylm bir karabasan olarak ele alr.


:CDI:
O, olmaynca ben de kitaplara saryorum. Elime geen her kitab deil elbette. Bazen tavsiye zerine, bazen mezatlardan; oradan, buradan satn aldm kitaplarla vakit geiriyorum

Hangi zamanlar kitaplarla vakit geiriyorum? El cevap: Her zaman! nk kitaplar seviyorum. Ne yazk ki bunca sevgiye karlk ok azn okuyabiliyorum. Bu arada O benim iin ok nemli biri! O varken kitaplarla deil, kitap niyetine onu okuduumdan, sadece onun yokluunda normal kitaplar inceliyorum. Onun yokluu benim iin byk bir eksiklik olsa da dostlarnn varl ve samimi arkadalarnn evresinde olmas iimi rahatlattndan rahat davranyorum Zaten o da yokluuma alt, pek bir ey hissetmiyor artk.

Her ne iseOkuduunuz bu denemenin konusu bir kitapla ilgili

***
Her ne kadar Leo Malet gibi bir Fransz ustaya sahip olsa da kara roman, kara mizah daha ziyade Amerikayla zdelemi trler arasnda yer alr. Kara roman; klasik polisiyenin tersine, suu istisnai bir hal olmaktan karp, toplumun geneline yaylm bir karabasan olarak ele alr.

Yani, herkes ya su iledii ya sua itirak ettii, gz yumduu ya da sadece grmezden geldii iin suludur. Bu katastrofobik dnyaya bir de adaleti gerekletirmesi gereken tm kurum ve kiilerin de boazlarna kadar sua bulat (yer yer suun ba olduu) eklenince tr, adn hak eden bir karanla kavuur. Maletin kara romanlar dedektifsiz polisiyelerdir ve szde dahi olsa herhangi bir adalet umudu da yoktur. En nemli kara roman yazarlarndan Raymond Chandler ise klasik polisiyenin zel dedektifini muhafaza eder; ama onu tannmayacak denli deitiriverir.


Chandlern nl dedektifi Philip Marlowe, yakkl, ironik, hafiften duygusal, ahlak anlayn henz yitirmemi yalnz bir kurttur. Marlowe Hercule Poirot gibi oturduu yerden gri hcrelerini altrarak olaylar zmez. Zaten cesetler de Marlowea Poirotya olduu gibi sakin ve stilize bir biimde sunulmaz; hi umulmadk bir anda karsna kar. Chandlern romanlarnda su, bir anafor misali Marloweu iine eker. Bata ufak bir hrszlk gibi grnen olay giderek dallanr budaklanr ve cinayete dnr. Su asla tek bir kiiye yklamayacak kadar karmaktr ve bu yzden de olay zldnde herkes ortaya kan utantan payn alr

Su duraan deildir

Elimdeki bu kitap +1 Kitap yaynlarndan Ahmet mitin editrlnde evrilmi. Yksek Pencere isimli bu kitaba gz gezdirince kahramanmz Marloweun gnlk 25 dolar art masraflar karl ald bir sradan bir hrszlk olayna benziyordu. Ancak yle deil imi Antika deerinde, altn bir ABD paras koleksiyonerin dul karsnn kasasndan alnr. Marloweun grevi ise bu paray bulmak. Fakat su duraan deildir ve Marlowe hareket ettike o da hareket ederek byr de byr! Taa ki olayn ucu bir cinayete kar. Altn para il bata salt bir nesneyken giderek ABDnin altn yllarnn, bir ailenin zenginliinin ve srlarnn metaforu haline gelir. Bu, Yksek Pencereyi, bir solukta okunup hzla unutulacak bir polisiye roman olmaktan karr ve gerek edebiyatn alamet-i farikas olan bir yapya kavuturur. Sonuta ortaya kan gerek yle hazin, yle hazindir ki Marloweun patronu dahil kimsenin sevinecek hali kalmaz.

Marlowe, Mike Hammer gibi tacizkr, her an silaha davranmaya hazr bir ihlalci deildir; gerektiinde sert oynamay bilir; ama onun asl silah alaycldr ve insan davranlarna olan nyargsz dikkatidir. nce bir kuram oluturup sonra da gerekleri ona uydurmaya kalkmaz; kendini olaylarn akna brakarak zme ular. Bu aka brakma sayesinde toplumda yer alan tm kesimler romanda bir geit treni yapyorlar. Evet, Yksek Pencerede malikanelerden ikinci snf gece kulplerine, polis memurlarndan kendi halindeki sekreterlere ynla deiik insan olaya orasndan, burasndan, urasndan mutlak surette dahil olur. Marloweda gzlemlerini byk byk laflarla, afili tespitlerle yapmaz elbette. Hem romann hem de Marloweun dili yaln ve yargdan uzaktr! Roman birinci tekil ahsn dilinden yazld iin dedektifimiz, adaletin yerini bulmasn salayan bir dehadan ok kendi halinde bir insan eklinde grnr.

Yksek Pencere kitab, Humphrey Bogarttan Robert Mitchuma birok nlnn beyazperdede can verdii nl dedektif Philip Marlowela; polisiyenin dahi ocuklarndan Chandlerla ve polisiyenin en karanlk tr olan kara romanla tanmak ya da tankl ilerletmek isteyenlerin okumas gereken bir kitap diye dnyorum

Artk okur musunuz? Sabaha m brakrsnz siz karar verin.

imdiden iyi okumalar diliyorum herkese.



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve airler kmesinde bulunan dier yazlar...
Dilaver Cebeci
lla da Ben Ben!..
"Suya Kanat" Ummana Karan iirler
airlerin Kendi Seslerinden lm
Verem Edebiyat
"Anlam Yok Tm Szlerin"
Tanpnarn ark ve Garp kmaz zerine
Deneme Ustas Evliya elebi
Tolstoyun Kars
Aramzdaki eyler

Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Yaz zlenimleri
Nasl Bir nsansnz?
nsanlara Bakmaya Altm
Gnlere Yerleen Solgunluk
Kadere Krgn Olmak stemeyenlere; "Viktimoloji" neriyorum
Hastalklar ve Gamsz ingeneler
Bakalarn Hayat
Uzak Nasl Yakn Edilir?
e Mecburi Dn
iirdeki Roman

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Kar Duas [iir]
Ayrln Bitii [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Tesirsiz iir [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Kehribar Gzlm [iir]
Yr Grdm [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.