..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Seviyorum, yleyse varm. -Unamuno
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > nceleme > Yazarlar ve Yaptlar > Ya Irmak




12 Mart 2022
Sz iir Olan Sultanlar  
Ya Irmak
Evet, uygarlklar ta, demir ve aldan mamul yaptlarla yani salt grsel deerlerle, tarihin kaydettii parlak zaferlerle ve grkemli yaama biimleriyle miras kalmamtr. nk sadece bunlarn toplam uygarlk deildir. Byk medeniyetlerin asl cevheri szdr, onlar mayalayan da hi kukusuz szdr. nk her ey bir szle balamtr...


:EFI:
Can skntsndan yle bir bakaym dediim Sultanlarn iirleri iirlerin Sultanlar kitabn geen sene bir mezattan satn almtm. Mustafa sen, Dr. Ali Fuat Bilkan ve Dr. Tuba Insu Durmuun hazrlad eser de sadece Osmanl padiahlarnn manzum sz hazinelerinden deil, baka corafyalardaki Trk hkmdarlarn iirlerinden de semeler var. Kap yaynlarndan km, 400 sayfalk kitap gerekten srkleyici

Evet, uygarlklar ta, demir ve aldan mamul yaptlarla yani salt grsel deerlerle, tarihin kaydettii parlak zaferlerle ve grkemli yaama biimleriyle miras kalmamtr. nk sadece bunlarn toplam uygarlk deildir. Byk medeniyetlerin asl cevheri szdr, onlar mayalayan da hi kukusuz szdr. nk her ey bir szle balamtr. Trk-slam medeniyetinin gz kamatran deeri, bugne ulaan ve hl bizi efendi klmaya amade olan en parlak yz, szn gcyle, baka trl sylersek szn sanat katna ykselen etkisiyle srlanm tarafnda yaamaktadr.

Yce medeniyetin iki koldan inacs olan sz ve saltanat, biri dieri kadar etkili ve etkileyici iki byk gtr. Kalem ve kl, eer bir vcutta, ayn mekn ve zamanda ortaya karlarsa, buluurlarsa birbirlerini byten, ycelten, muhataplarn da byleyen bir kymete brnrler. Bakaca dile getirecek olursam; sz ve saltanatn tekvcut oluu, muhteem bir zenginliktir. Bana yle geliyor ki, asl iktidar, bu iki gcn tasarrufunu elinde bulunduranlarca kurulmutur.

26 sultan air

Otuz alt Osmanl padiahndan yirmi altsnn air oluunu syleyip sultan tabirinin anlam emsiyesi iine giren air ehzadeleri ve hanmlar da bu sayya dhil edersek, 600 yllk bu muhteem iktidarn baka bir cephesine vurgu yapm oluruz. Buradaki air olmak tavsifini, manzumecilik ya da bugnk tabirle iir heveskrl eklinde anlamak deil kast ettiim. Yani kendi dnemlerinde itibar gren airler kadar air olmak mealinde yorumlayp anlamak gerekir. Kald ki, sze can veren sultanlarn ounun birer divan sahibi olduunu da akldan kartmamak gerekir.

te bu kitap dncelerime tanklk ettii iin srkledi beni desem abartm olmam. Bu alanda daha nce benzer iki kitap okuduumu hatrlyorum. Yine Mustafa sen-Ali Fuat Bilkann Sultan airleri (1996; elimizdeki kitabn Osmanl sultan airleriyle snrl biimiydi) ve Cokun Akn Padiah airleri (2001). Zikredilen kitaplardan daha bir eitlilie sahip. Sadece Osmanl padiahlarnn manzum sz hazinelerinden deil, ehzadelerin, bir hanm sultann ve baka corafyalarda saltanat kuran Trk hkmdarlarn iirlerinden de semeler var. Kitabn yarsndan fazlasn dolduran 27 Osmanl sultan/ehzade airin rnleriyle birlik eserde Krm (8), Trkmen (5), Memluk (3), Timur (6) ve Babr (2) hanedanlna mensup toplam 24 air sultann iirleri de var. Alt corafyadan derlenip bir araya getirilen air sultanlar ve rnleri, alt balk altnda kitapta yer alm ve her blmn sonuna da saha ile ilgili bir bibliyografya konmu. Bylece kitaba, sz konusu alanlarda aratrma yapacaklara klavuz olma zellii kazandrlm.

Eser de sahann deerli uzmannn, iir beenisi yksek bilim insan Dr. Mustafa sen-Dr. Ali Fuat Bilkan-Dr. Tuba Insu Durmuun ad var. Bilindii gibi, bu trden sekiler, geni bir klliyat taranp intihap edildii iin epeyce bir emek, seilen bilhassa iir olduu iin de yksek bir beeni gerektirir. Naizane, seilen rneklerin ounu ok beendim. Bu trden kitaplar balamnda tartlan znellik sorunu, bence bu iin doas gereidir. u niye alnm, bu niye konmam kabilinden yaplacak olan itirazlar, beeni eitlilii nedeniyle her zaman sylenebilir, sylenmelidir de. Ancak ne var ki uzmanlk isteyen bir alanda iin erbabna da itibar etmemiz bence art!

Kitaba konan iirlerin imlsnda, genel okuyucu dnlerek ksmen bugnk yazmn esas alnmas bence yerinde bir tercih olmu. Bugn manzumelerin tadna varlmasn, anlalmasn kolaylatran bir uygulama gzel bir zellik. Keke daha fazlas yaplabilseydi, mesel ler gsterilebilirdi. Zaten gemiimizle aramza yaz yoluyla onca mesafe konmuken bunu bir de iml ile oaltmak, ok ho ve etik bir ey deil sanki. Yine bugnn okuyucusu iin yaplan sadeletirme yani iirlerin imdiki Trkenin nesir diliyle verilmesi, onca emee deiyor mu? Bence okuyan karar versin Zira benim bildiim, en iyisi, iirleri sylendikleri biimlerinden okumaktr. Eer manzumelerin edebi tadna varlacaksa, onlardaki gzellik, sanat kudreti grlecekse bu art. Diyeceim, bilhassa okur diye ad koyduumuz bilinli zmre, kendini bir zahmet yorsun canm aaa airin yzde biri kadar da olsa, emek vermeli nndeki metne deil mi?

Her ne ise

Elimdeki bu esere baknca padiah airlerin gazellerini, beyitlerini, ktalarn okuyunca iktidarn o mutantan, muhteem saltanatna karlk, szn itenlikli, insan scaklyla ruhunuzu ve bedeninizi kavradna ahit oluyorsunuz. yle ki, bugn bir yaygn arkda duyduumuzda yadrgayacamz bir meali, byk Fatih, Avn kiiliini zerine giydiinde saknmadan syleyebiliyor.

rnein:

Yrsiz cennet dahi olsa bana zindan olur diyen air Avndir,

stanbulu fetheden byk kumandan II. Mehmet deil. Yanl bir yere varmasn szmn ucu. Diyeceim u; iir yani szn etkin havas, baka bir ruh haline kavuturuyor syleyeni de, dinleyeni ve okuyan da. Bu deiimi aka grmek iin bilhassa okumak gerekiyor sultan airlerin iirlerini. Onlarn da alayp gldklerini, ac ektiklerini, dnya mihnetlerinin gnllerini nasl kanattn

Yavuz Sultan Selimin u msralarna bir kulak verin:

Merdm-i ddeme ne fsn etti felek/

Giryemi kld fzn ekimi hn etti felek/

rler pene-i kahrmda olurken lerzan/

Beni bir gzleri hya zebun etti felek.

Araya sktraym ran mlknde taht kurmu olan Safev Devletinin hkmdar ah smaili dize getiren Yavuz, Fars diliyle bir divan tertip etmi olmakla sz mlknn de en anl hkmdar olmay m arzu ediyordu? nk byk sultanlk, syledik, sadece bz kuvvetiyle olmuyor. Bu vesileyle aklma geldi, tarihi, bir de onu yapan kumandanlarn sz varlklar zerinden okusak diyorum. Kim bilir, nasl artc sonulara ulaabiliriz

Dnsenize, bir buuk asr boyunca (1450-1600), yeryznn byk leinde, gk kubbede Trkenin sesi dalgalanr olmu. Bu ahlanta, saltanat sahibi airlerin katks hi az deil. Gururlanyor insan, Trk diliyle, ayn mazmunlar, istiareler, benzetmelerle, ayn yksek beeniyle iir syleniyor dnyann drtte nde. Bu kitap elbette bu balamda ok geni, mukayeseli bir okumak iin deil, fakat buna kap aralamak, byk medeniyet inasnda szn sembolik deerini grmek iin muhteem bir imkan sunuyor okuyucuya

Son olarak kitabn yazarn ismi ve zaten uzun olan kitabn ad kapann dnda beni rahatsz eden bir ey olmad. Bir de benim elimdeki ilk basks. kinci basks var m yok mu bilmiyorum ama nsz de almann sonuna eklendii sylenen aklama blmn maalesef koymamlar.

Allah gzlerinize fer versin okuyun

Kaln salcakla



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn yazarlar ve yaptlar kmesinde bulunan dier yazlar...
"Tufandan nce" Kitab zerine Notlar
Sefil Tarihilerimiz!
Tarihimizi Aydnlatan Bir Kitap
Cahit Stk Bugn de Yarn da Okunacaktr
Sadettin Kaplan Kimler Tanyor?
Elem iekleri
O, Gariplere Ne Mutlu
Prof. Dr. Ahmet Yaar Ocak Kimdir? Eserleri Nelerdir?
Kum ve Kp
Dalndan Koparken Tekrar Aan

Yazarn nceleme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Edebiyat Dncesi zerine
Kldarolu Tayyip Erdoann muhalifi mi, Yoksa, mefhum - U Muhalifi mi?
Bartl Cadlar
Byk airlerin iirleri Nasl Okunur?
Devletler Nasl lr?
iirin ifresi Nasl zlr?
Pavesenin Yaama Ura
Dilin Dndrdkleri
Hasretin Sebebi: lham
Cihan Harbi Yahudiler ve Trkler

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Bir Hicran Namesi [iir]
Gzbebei Turusu [iir]
Sakin Bir Ac [iir]
Bilemezsiniz [iir]
Szn iei [iir]
Sevgiliye Hasretle [iir]
Geceye Kside [iir]
Benimle lr Msn? [iir]
Beste-i Nigar [iir]
Tesirsiz iir [iir]


Ya Irmak kimdir?

Felsefe ve edebiyat a! Yaync, gazeteci ve kitapsever. . .


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2023 | Ya Irmak, 2023
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.