..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
ahin bakl, ahu gzl, irin davranl ve tatl szl idi. -Fuzuli, Leyla ve Mecnun
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Deneme > Anlar > Salih Zeki avdarolu




10 Mart 2009
"Bilge Mimar" Imz Ayn Zamanda Bir Neyzen - Muskinast  
Turgut Cansever

Salih Zeki avdarolu


Mill kltr ve sanatmzn gnmzdeki nemli temsicilerinden birisi olan Mimar Turgut Cansever' in vefat sebebiyle kaleme alnd. Cansever' in sadece mimarlkla deil , tasavvuf , felsefe , sosyoloji ile olan lakasnn dnda ayn zamanda Geleneksel Trk Musikisi ile de de ilgilendii , "ney" sazn , ressam-neyzen Halil Dikmen' den mek ettii ve bu mzikle ilgili yaknln ahsi bir anekdotum ile anlatlmaktadr.


:CJIF:
22 ubat’ da mill kltr ve medeniyetimizin takipilerinden bir byk insan daha HAK ‘ ka yrd. smi Turgut Cansever (1920 – 2009) , meslei mimarlkt.
Gzel Sanatlarr Akademisi’ nin ( Bu gnk ismiyle DGSA ) Mimarlk blmnden mezun oldu. Daha sonra stanbul niversitesi Edebiyat Fakltesi'nden "Osmanl ve Seluklu Mimarisinde Stun Balklar" adl teziyle sanat tarihi doktoru, "Modern Mimarinin Sorunlar" adl tezi ile doent unvann ald
Mimarl sradan bir mimarlk deildi.
“… Turgut Cansever, milletimizin asrlar sren tarihi yolculuu boyunca beraberinde tad medeniyet fikrinin, tasavvurunun, ilhamnn bugnlerin hafzasna tanmasna gnll olan `bilge` bir insand. Her evreden insann onu `Bilge Mimar` diye anmas asla tesadf deil... Kaybettiimiz bir eyin, insanla hayat bir btn olarak gren, dnyay kainatla, kainat te alemle anlamlandrabilen medeniyet bilgisini, tecrbesini, hikmetini zihninde ve kalbinde tayordu. Turgut Cansever mimarisi, insann sadece d dnyasn deil, i dnyasn da bir btnlk iinde imar etmeye ynelen bir mimariydi. Bir tekaml ve incelikler mimarisiydi. Mimaride bir Sinan gelenekten sz edilebilirse, o zincirin son halkasyd Turgut Cansever. ehirlerimizde olmayan insanilik, yaplarmzda olmayan ruh ve estetik, onun mimari tasavvurunda zenle korunuyor, yaatlyordu…”
Trkiye onun mimarln 2005'te Kltr ve Turizm Bakanl Gzel Sanatlar Genel Mdrlnce mimarlk dalnda Kltr ve Sanat Byk dl, 2007 ylnda TBMM stn Hizmet dl, 2008 Cumhurbakanl Kltr ve Sanat Byk dlleri kapsamnda mimari dalnda byk dl ile talandrmt.
Mimarl sadece lke snrlar iinde deil , uluslararas platformda da ilgi ile takip ediliyordu. Mesela, 1977 ylndan beri Aa Han tarafndan slam Kltr'nn mimarlktaki anlatmlarn anlamak ve deerlendirmek zere verilen Mimarlk dlleri’ ni dnyada kere alan tek mimar olmas, bunun en byk gstergesidir.

Bu kategoride ilk iki dln Ertur Yener ile birlikte 1967 ylnda gerekletirdikleri Trk Tarih Kurumu binas ve 1973 ylnda Bodrum’ daki “Ertegn Evi” nin restorasyonu ile 1980 senesinde alr. nc dln ise 1992 ylnda Bodrum'un Mandalya Koyu'nda , Emine n, Mehmet n ve Feyza Cansever ile gerekletirdii Demir Evleri Projesi ile sahip olacaktr. Ancak sadece mimar deildi. Bir tarihi kadar tarihi , bir mutasavvf , bir filozof , edip , air ve insan ve toplumla ilgili ne kadar konu varsa, hepsinde syleyecekleri olan bir gerek aydnd.
“… Cansever Hoca, insan hayatn evreleyen ve dnyay gzelletiren sanat olarak mimariyi, slm kltr ortamnn niteliini belirleyen sanat olarak gryor, iir ve musiki gibi dier sanatlarn da farkl kltrlerde ok farkl nitelikler kazandn dnyordu. Trk-slm-Osmanl kltr ann en st ifadesi mimaride tezahr etmiti. Bu adan bakarak, gnmz Trkiye`sinde, brakn dierlerini, Mslmanlarn kendileri iin meydana getirdikleri yaplar ve evreleri bile tek kelimeyle `felket` olarak grrd… “
Trk – slm Medeniyetinin btn ubelerinde entellektel gezintiler yapan Turgut Cansever’ in , Osmanl musksi’ ne ilgisiz kalmas dnlemezdi. Divan iirine zel bir ilgi gsteren bir ahsiyetin , ounlukla o iirin dizelerinden oluan musk ile de ilgilenmesi kanlmaz olacakt. Nitekim daha akademi’ ye balad gnlerde, oradaki hocas ressam ve ayn zamanda neyzen olan Halil Dikmen’ nin rahle-i tedrisine oturur. renim dal olan mimr dnda resim ve ney dersleri de almaya balar :
“..Halil Dikmen’in ayn zamanda kudretli bir neyzen olduunu galiba Ktahyal ressam ve neyzen Ahmet Yakupolu ile 1980’lerin sonunda yaptm bir rportaj srasnda renmitim. Yakupolu, ney hocasndan o kadar byk bir saygyla ve hayranlkla sz etmiti ki, meraka kaplmamak imknszd.
Neyzen Niyazi Sayn’la Mimar Turgut Cansever’in de onun “rahle—i tedris”inden getiklerini renince merakm yazma arzusuna dnt…”
Halil Dikmen, Turgut Hoca’ y rahle-i tedrisine oturturken , mutlak anlamda grd bir yetenekten yola kmtr. nk ney gibi ok zor bir saz’ n renciliinin de o kadar meakkatli bir sre olduu tartmaya mahal braktrmayacak bir olgudur. Cansever Hoca uzun sren bir mek periyodunun sonunda , Halil Dikmen Hoca’ dan neyzenlik icazetini alacaktr. Bu konuda bir anekdotunda :
“…Turgut Cansever, devrin birok tannm simasn onun yannda ( Halil Dikmen’ in) tandn sylyor. Mesela stanbul’un beyaza brnd bir k gn birlikte Dede Efendi’nin Ferahfeza Perevi’ni aldklar srada saf Halet elebi gelmi ve byk bir heyecanla dinledii perev bittikten sonra yeni yazd Sema—i Mevln iirini okumutur. “Bir gn de, diyor Cansever Hoca, Halil Bey’le Aziz Dede’nin Yegh Saz Semaisi’ni mekediyoruz…”
Eer, bir neyzen Hocas ile , Asaf Hlet elebi gibi bir kltr adam ve muskinas’ n huzurunda bir ferahfez perev ve Yegh saz semaisi gibi iki zor makamdan , iki ayr formu icra ediyorsa, bu konudaki renimini tamamlam demektir.
Bundan sonraki yllarda Turgut Bey, mimar konusunda youn almalar sebebiyle , neyzenlikle pek megul olamamsa da , aralksz olarak hep iyi bir dinleyici olarak kalmtr.
1990 ve ya 1991 ylnda stanbul Devlet Gzel Sanatlar Akademisi’ nde ,” Trkiye Tarihi Evleri Koruma Dernei “tarafndan , Dernek Bakan Sayn Perihan Balc nclnde bir panel dzenlenmiti.
Panel konusu , 1978 ylndan bu yana srdrlen Hammamzde smail Dede’ nin Kumkap Akbyk’ taki evinin restorasyonu idi. Turgut Bey de orada idi. Ben de o gn skdar Musk Cemiyeti’ ni temsilen gr bildirmitim.
Panelin bitiminde Turgut Hocamz’ a sayglarm sunmak zere yanna gittiimde , -be dakikalk bir zaman aralnda , geleneksel muskmiz hakknda ne kadar birikimli bir dnce yapsna sahip olduunu hayretle rendim. Akabinde uzun yllar ncesinde Cemiyet konserlerini takibettiini syledi; rahmetli Emin Ongan Hocamzdan sitayile ve vgyle bahsetti. O gn anladm ki Turgut Cansever btn hasletlerinin yannda, ayn zamanda mkemmel bir muskinast.
Htrasn sayg ve rahmetle yd ediyoruz. Nur iinde yatsn…
K A Y N A K L A R :
(1) Gkhan ZCAN , “ Byk Kayp “ , Yeni afah , 26 ubat 2009
(2) Beir AYVAZOLU , “ Yapacak ok lerimiz Vard “ , Zaman , 26 ubat 2009
(3 )Beir AYVAZOLU , “ Neyzen Halil Dikmen -1 “ Aksiyon Dergisi , Say: 339 , 02.06.2001
(4) Beir AYVAZOLU , “ Neyzen Halil Dikmen – II “ , Aksiyon Dergisi , Say: 341 - 16.06.2001



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.


Yazarn deneme ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Trkiye Nin Trrklk le Alakasz beyaz Trk Meselesi
Trk Halk Musksi Ezgilerini Derleme almalar Tarihesine Kronolojik Bir Bak
Her Sabah Mart lklar le Uyanmak Doyumsuz Bir Senfonik Hadise
ekip Ayhan zk
Yalnzlata Agresifleen Bir Toplum indeyiz
Prozodi Dediin Nedir Ki?
Doru Bir Osmanl Muski Tarihi
Tanbur Cemil Bey
Avrupa" da Mzik , Trkiye" de Siyaset; Fazl Say Her Zaman Bunu Yapyor
ki Asrlk Mecbur Yol Haritamz

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Vefatnn 67. Ylnda Ziya Osman Saba Y Rahmetle Anyoruz... [iir]
ki Bedene Tek Ruh [iir]
Ad Konulmam Duygular [iir]
Ak Bir Terennm se [iir]
Hayal Bazan Gerei Aar [iir]
Sensizlik Beyitleri [iir]
Yamuru Beklerken [iir]
Her ey Gemite Kald [iir]
Vesvese [iir]
"" Mzi Kalbimde Yaradr "" [iir]


Salih Zeki avdarolu kimdir?

Otuz yldan fazla bir sredir Geleneksel Trk Muskisi eitimi aldm. skdar Muski Cemiyeti' nde 20 yl korist - solist olarak grev yaptm. Bu gz Trk Muskisi zerine makaleler yazyorum. (bkz. www. musikidergisi. com)

Etkilendii Yazarlar:
N.Fazl , C.Meri, B.Ayvazolu,


yazardan son gelenler

yazarn ktphaneleri



 

 

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Salih Zeki avdarolu, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.