..E-posta: ifre:
zEdebiyat'a Üye Ol
Ska Sorulanlar
ifrenizi mi unuttunuz?..
Hata! Klavye bal deil. Devam etmek iin F11'e basn...
iir
yk
roman
deneme
eletiri
inceleme
bilimsel
yazarlar
Anasayfa
Son Eklenenler
Forumlar
yelik
Yazar Katlm
Yazar Ktphaneleri



u Anda Ne Yazyorsunuz?
nternet ve Yazarlk
Yazarlk Kaynaklar
Yazma Sreci
lk Roman
Kitap Yaynlatmak
Yeni Bir Dnya Dlemek
Niin Yazyorum?
Yazarlar Hakknda Her ey
Ben Bir Yazarm!
u An Ne Okuyorsunuz?
Tm balklar  


 


 

 




Arama Motoru

zEdebiyat > Bilimsel > Dilbilim > Ouz Dzgn




5 Austos 2006
Zuluca ve Trke  
Ouz Dzgn
Afrika neresi, Orta Asya neresi dediinizi duyar gibi oluyorum...


:HEII:
Afrika neresi, Orta Asya neresi dediinizi duyar gibi oluyorum..Haritay alp baktmzda gerekten de Trklerin ok eskiden beri yaad yerleri gz nne aldmzda onlarn Afrikayla her hangi bir tarihi ilikisinin olmadn aka gryoruz..Osmanl dnemindeki ilikiler de Msr, Cezayir gibi Akdenize yakn yerlerle snrl kalmtr ou zaman..Belki de ok eski zamanlarda ya Trkler ya da bu Afrika kavimleri yer deitirmiler birbirlerini etkilemiler de olabilir ama bu ispat olduka zor ve hatta imkansz gzken bilimsellikten de uzak olacak bir gr olacaktr.Sebep her ne olursa olsun u kesindir ki, Afrika dillerinden avili ve Zulu dilleri ile Trke arasnda olduunu kefettiimiz ilgin benzerlikleri sizlerle paylaacaz..
Her zaman sylediimiz gibi aslnda tek bir dil ailesi var ve biz bu dil ailesinin btn dnyadaki delillerini toplamaya olanca hzmzla devam edeceiz..ncelikle unu syleyelim, corafyann, tarihi ilikilerin bu derece imkanszlna ramen Afrika dillerinde Trke ile ortak kelimeler olmas ORTAK DNYA DLNN varln gsteren ayr bir kant olarak insanln akl gzne kendini gsteriyor.Bilim adamlarna gre rnein Zulu dili Nijer-Kongo dil ailesi iinde yer alr Trke ise bildiimiz gibi Ural-Altay dil ailesinden kabul edilir.Bu birbiriyle birlemesi imkansz iki dil ailesi arasndaki ortaklklar ilk Kken Dilinin varlyla aklanabilir ancak.Ayrca Medeniyetten olduka uzak kalm Afrika kavimlerinin dillerinde grdmz o dzen ve mantkllk da aslnda bu dillerin tesadfen olumayacan gsteren ayr bir delil olarak karmzda duruyor..
O dzenli gramer yaplarnn bir akll dzenleyici tarafndan dzenlenmediini dnmek neredeyse imkansz..Bilimsel ve medeni seviyelerini gz nne aldmz da bunu Afrikann o yerli kavimleri yapamayacana gre herhalde bir bakas bir ekilde bu dilleri bilinli bir biimde oluturdu ve gelitirdi.Bu da insan zihnine yerletirilmi dil kalplaryla ya da konuma genlerinin fark edemediimiz ama aslnda mantksal olarak kaydedilmi genetik dizgeleriyle aklanabilir.
imdi ncelikle avili dili ile Trke arasndaki benzerlikleri ardndan Zulu dili ile Trke arasndaki benzerlikleri ortaya koyacaz.Yeri geldiinde dier dnya dilleriyle de ortak olan baz benzer kelimelerin varlna da iaret edeceiz.
avili dilinde Ben zamiri artc bir ekilde adeta Trkedeki gibidir..Bu dilde ben, min, men zamirine karlk gelmek zere Mimi zamiri kullanlmaktadr.Daha artc olarak O, onlar anlamlarna gelen zamirlerin Trke O zamiriyle olan ilgin benzerliidir..Bu dilde Onlar iin Hao wao zamirleri kullanlr..Hatta zamirlerden ikincisinin Bu zamiri ile ilgili olduu sylenebilir.. Bu>wu>wao
Aslnda bu dilde Bu anlamna gelen (O anlamnda da kullanlan) zamir de ilgin bir ekilde O zamiriyle benzerlik gsterir.avili dilinde bu, u kelimelerini karlamak zere huu, huo zamirleri kullanlr ki bilindii gibi bu zamirler de O anlamn iinde barndran zamirlerdir.Buradan hareketle btn dnya dillerindeki u O zamiri ortaklna da deinmeden geemeyeceiz.. Trke o; Farsa Av; Arapa Hu; ngilizce He; avilice wao, huu; Macarca ; Fince han; Eski Hint-Avrupa dili uh; svece han, hon; Tamilce avar; vb. (http://en.wikipedia.org/wiki/Gender-neutral_pronoun) rneklerde grld gibi bilhassa 3.kii zamiri olan O zamiri ilk insanlk dilinin en byk kalntlarndan biri olarak sadece avili ve Trke dilleri arasnda deil btn dnya dilleri arasnda yaamaya devam etmitir.Bu da dnya dillerinin aslnda tek bir dil olduunu gsteren kuvvetli delillerden birisidir.
Bu iki dildeki pek ok kelime arasndaki benzerlikler de ilgi ekicidir..ocuk anlamna gelen toto kelimesi sanki ocuk kelimesini andryor gibidir..Bu dilde anne kelimesini karlamak zere mama kelimesi kullanlr ki bu btn dnya dillerindeki genel kullanmn bir benzeridir.Kz karde olarak kullanlan dada kelimesi artc bir ekilde Trkede de bebek anlamnda kullanlmaktadr ki aralarndaki anlam ilgisi olduka aktr.Yine baba anlamnda bu dilde kullanlan mbuyu kelimesi ve bundan daha belirgin olmak zere byk baba anlamna gelen babu kelimesi Trkedeki baba kelimesiyle ilgin bir benzerlik gsterir.
Bu iki dil arasnda soru zamirleri asndan da artc benzerlikler vardr..Bir kere Trkede olduu gibi bu dilde de soru zamiri ne zamiridir.Evet yanl duymadnz ni eklinde telaffuz edilen ne zamiri bu dilde de soru oluturmak iin kullanlr.Bu benzerlik bizi biraz daha heyecanlandrmaya yetiyor da artyor.Trkede olduu gibi Neden, Nasl vb. soru zamirleri de bu ni zamiriyle oluturulmaktadr..Bu zelliiyle bu dil sanki Trke ile ortak bir dil ailesindenmi gibi gzkmektedir ama elbette pek ok farkl zellik de iki dili ayrtrmaya yetmektedir.Bu dilde ile anlamnda kullanlan enye kelimesi de Trke nen, len eklinde eklemi kullanmlarla benzerlik gstermektedir..Bu dilde gibi anlamnda kullanlan kama kelimesi ile gibi kelimesi arsndaki ilgin benzerlik ortadadr. Nere anlamnda eski Trkede kullanlan kan, ka kelimelerinin bir benzeri olarak bu dilde de ko kelimesi kullanlr ki aradaki ortaklk artcdr.Kaya anlamna gelen kiwe kelimesi ile Trke kaya kelimesinin seslere varana kadar ki benzerlii tesadfi deildir bizce..avili dilinde ina onun demektir ki ann>an>ina benzerlii artcdr..Bu dilde benimki anlamnda kullanlan zamir migodi ortak bir kkeni hissettirmektedir..
Bu dilin gramer yaps da yer yer Trke ile paralellik gsterse de smrgeci uluslarn dillerinin etkisi sanrm bu dilin gramer yaplarn da bakalatrmtr.Fakat yine de Trke ile benzer bir dizilim gze arpar cmle iinde.
Ana penda- O sever anlamnda bir cmledir..Grld gibi zne batadr ve yklemse sondadr.Tabii ki cmle kurulular her zaman byle olmaz ama bu kullanmn varl da Trke ile bir benzerliin varlna ak bir ispattr.Ayrca Ana kelimesi ile An>On>o kelimesi arasndaki benzerlikte olduka ilgi ekicidir.
imdi de Zulu dili ile olan benzerlikleri inceleyelim..Bu dilde de var olan benzerlikler olduka ilgi ekicidir..Hatta avili dilindeki benzerliklerden daha artc benzerlikler Zulu dili ile Trke acaba bir zamanlar ortak myd sorusunu sormamza imkan veriyor..Bu dildeki Tredekilerle ortak ahs zamirlerini bir sralayalm:

TEKL

1-Ben-Mina, Bengi

2-Sen-Wena, Nina

3-O-U, Wa

OUL

1-Biz-Sizo, si

3-Onlar-Bona, aba

Benim=wami, bami

Senin=zenu, senu


Grld gibi iki dil ayn dil ailesinden olduunu sylemeye yetecek kadar ortaklk var zamirler ynnden neredeyse..Tabii ki biz bunu iddia etmiyoruz u anda ama en azndan iki ayr dilin ortak bir kkenden geldiini de ortaya koymu oluyoruz.Sanrm bu bulu pek ok kabul de sarsacaktr dilbilim alanndaki.Elbette biz btn Afrika lehelerinde benzerlikelr bu derecededir demiyoruz ama baz Afrika lehelerindeki bu benzelikler bile bizim davamz ispat etmeye yetiyor..
Ne zamirinin bu dilde de Trkedeki ne zamiriyle ayn olmas olduka ilgintir.
Ne
ni
yini
-ni [with enum. prefix]
Nasl?
Nigani
Nicesin (Naslsn) ?
ninjani? [pl.]

Hem seste hem de anlamdaki bu benzerlikler bize gre tesadfi olamaz..Sanskrite ile Avrupann en cra kesindeki bir dilin benzerliklerini hem de kaybolmaya yz tutumu benzerliklerini bulan Avrupal dilciler bu dil ile Trke arasndaki benzerlii nasl olur da fark etmezler bunu anlamak olduka gtr.
Zulu dilinde ile, ve anlamna gelen nani, nyalo kelimelerinin Trke ayn anlamlardaki nen, nan, ile kelimeleriyle benzerlii ortadadadr..

Sennen ben (Sen ilen ben)

Trkedeki ana, anne, nine kelimelerini bir hatrlayalm..Bir ksmnn Hititeden dilimize getii de sylenen bu kelimeler Zulu dilindeki unina kelimesi ile benzer gzkmektedir.Yine Zulu dilinde dnya dillerinin genelinde Anne kavramn karlamak zere kullanlan dudaks seslerden nasibini almtr.Bu dilde dier bir anne anlamna gelen kelime umima kelimesidir ki bu kelimenin dnya dillerinde var olan ve genelde m dudaks sesini ieren kelimelerle benzerlii ortadadr.Baba anlamnda ise ubaba kelimesi kullanlr ki aslnda bu kelime baba kelimesinin ta kendisidir..
Zulu dilinde dikkatimizi eken dier bir zellik de bilhassa bu dile sonradan giren kelimelerin nne Trkede olduu gibi I, U dar nllerinin getirlmesiydi..Tabii ki Trkede bu sesler r, l sessizleriyle balayan kelimelerin bana getiriliyordu. (Rza-riza, Limon-limon, Rum-Urum) te ayn zellik yani baz sessizlerin nne i, u dar nllerini getirme zellii Zulu dilinde de artc bir biimde mevcuttur.
Bu dille Trke arasndaki dier nemli bir benzerlie de deinmeden geemeyeceim.Bildiimiz gibi cevab evet ya da hayr olan soru cmleleri Hint-Avrupa dillerinde yardmc fiil yardmyla ya da sadece vurguyla yaplr:

Are you good?-yi misin?

You good?-yi misin?

Trkede ise bu tr soru cmleleri fiil sonuna getirilen mi soru edatyla yaplr..Eskiden de qu soru edat kullanlmt.te Zulu dilinde de benzer bir zellik vardr..

UyiNgisi na? Sen ngiliz misin?

Grld gibi sondaki na sesi bizim mi soru edatmza tekabl etmektedir ki iki dilin bu zellikler gz nne alndnda ortak bir kkene dayanmadn iddia etmek olduka glemektedir.Bu soruya karlk olarak ya Evet ya da Hayr cevab verilecektir.te bu cevaplar da Trke ile o kadar benzerlik gsterir ki sanki Trkenin bir lehesi ile kar karyayz gibi grnmektedir..

Evet-ehhe
Hayr-Hayi

ki dil arasndaki dier bir benzerlik de soru cmlelerinde sorunun bulunduu yerdir..Bildiimiz gibi Anglo-Sakson dillerinde soru baa gelir..

What is your name?

Trkede ise bu tr sorularda soru zamiri sona gelir:

Adn ne?

te Zulu dilinde de ayn durum vardr.Bir soru cmlesi yazalm:

Sorun ne? Bu cmle Zulu dilinde yle yazlr:

Uphethweyi ni?

Grld gibi gramer ynnden de iki dil arasnda benzerlikler vardr..Yaptmz aratrmalar sonucunda bizi daha da artan zaman eklerindeki ilgin benzerlik oldu.Bunu da rneklerle gsterelim:

Bayazi
-ya, -a imdiki ve geni zaman ekleri/Trkede -yor, -ar ekleri

Sikhathele kakhulu

Athe, -ethe gemi zaman/Trkede -di, -ti, -mti ekleri
Ustha, -usuthi

Kusasa ngizohamba

Zaku gelecek zaman ksaltlm zo/ -Zaku ekinin benzeri Trkede cak eki

Angizukuhamba

Yine gelecek zamanda bizde imdiki zamanda kullanlan anlam kaymalaryla da gelecek zamanda kullanlan yor (yo) ekine benzer bir ek vardr
Ngiyoqela kusasa- Ben yarn balyom
Bu rnekler gibi daha yzlerce rnek var ki Trke ve Afrika dillerinden avili ile Zulu dilleri arasndaki benzerlii ortaya koymaktadr..
Bu rnekler aslnda dnya dil aileleri eklinde yaplan snrlandrmalarn bilimi ksrlatrdnn da gstergesi olmaktadr..
Afrika dilleri ile Trke arasnda benzerlik olabilme ihtimali bu nedenle insanlara garip de gelebilmektedir..
Ancak btn dnya dillerinin ekirdek bir dilden dzenli bir ekilde trediini bilen bizler sadece bu bilgimizi kuvvetlendiriyoruz bu rneklerle..
Ve aslnda bu gibi deliller ortaya karyor ki, balangta Tek Bir Dnya Dili vard.
Hz.Adem ve Nuhun konutuklar ilk insanlk dili..
Ne kadar birletirici ve sevgi dolu bir gerek deil mi?

(Dillerin ifresi adl kitabmzdan)

Kaynaklar:
http://www.africanlanguages.com/kdp/index.php?l=en
http://isizulu.net/



Syleyeceklerim var!

Bu yazda yazanlara katlyor musunuz? Eklemek istediiniz bir ey var m? Katlmadnz, beenmediiniz ya da dzeltilmesi gerekiyor diye dndnz bilgiler mi ieriyor?

Yazlar yorumlayabilmek iin ye olmalsnz. Neden mi? nanyoruz ki, yreklerini ve dncelerini ekinmeden okurlarna aan yazarlarmz, yazlar hakknda fikir yrtenlerle istediklerinde diyaloa geebilmeliler.

Daha nceden kayt olduysanz, buray tklayn.


 


zEdebiyat yazar olarak seeceiniz yazlar kendi kiisel ktphanenizde sergileyebilirsiniz. Kendi ktphanenizi oluturmak iin buray tklayn.

Yazarn dilbilim kmesinde bulunan dier yazlar...
Fince Trke Benzerlii
branice - Hinte Kardelii
Trke'nin ifresi - Trke'nin stnl - 2
Eston Dili ve Trke
Adem ve Havva Dili
Esperanto ve Trke
Trke'nin ifresi - Trke'nin stnl - 1
Trke'mizin Ermenice'ye Etkileri
Trke'nin Yitik Kardei; Kzlderilice!
Smer'e Farkl Bir Bak

Yazarn bilimsel ana kmesinde bulunan dier yazlar...
Atomda Dna Var m?
Tebbet Suresindeki Mucizeler
oklu Hcre Modeli
slam Bilim Mzesi
Nasreddin Hoca Yazar Oldu
Hangi Tanr?

Yazarn dier ana kmelerde yazm olduu yazlar...
Sen Var Ya Sen! [iir]
akkd akkd [iir]
Blibilen Dilinde iir [iir]
Boyutlu iir [iir]
Miraciye [iir]
Saanak Sen Yayor [iir]
Blbller ehri stanbul [iir]
Trke Hamile Beyanlara [iir]
Buras Sessiz Biraz [iir]
New Orleans'l Siyahi Kirpiklerin [iir]


Ouz Dzgn kimdir?

Yazar edebiyatn her alannda almalar yapyor.

Etkilendii Yazarlar:
Btn yazarlardan az ok etkilendi. Zaten insanolunun zellii deil midir iletiimde bulunduu varlklardan etkilenmek?


yazardan son gelenler

 




| iir | yk | Roman | Deneme | Eletiri | nceleme | Bilimsel | Yazarlar | Babali Ktphanesi | Yazar Ktphaneleri | Yaratc Yazarlk

| Katlm | letiim | Yasallk | Sakllk & Gizlilik | Yayn lkeleri | zEdebiyat? | SSS | Knye | ye Girii |

Custom & Premade Book Covers
Book Cover Zone
Premade Book Covers

zEdebiyat bir zlenim Yapm sitesidir. zlenim Yapm, 2024 | Ouz Dzgn, 2024
zEdebiyat'da yaynlanan btn yazlar, telif haklar yasalarnca korunmaktadr. Tm yazarlarnn ya da telif hakk sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadr. Yazarlarn ya da telif hakk sahiplerinin izni olmakszn sitede yer alan metinlerin -ksa alnt ve tantmlar dnda- herhangi bir biimde baslmas/yaynlanmas kesinlikle yasaktr.
Ayrntl bilgi icin Yasallk blmne bkz.